1998

1 Ocak 1998: Karapara yönetmeliğinde yapılan bir değişiklikle bilgi vermeye ilişkin 5 milyar liralık sınır kaldırıldı. Savunma Sanayi İcra Komitesi Başbakan Mesut Yılmaz’ın başkanlığında toplanarak F5 uçaklarının modernizasyonu ihalesini İstaril IAI firmasına vermeyi kararlaştırdı.

3 Ocak 1998: Dolar yeni yıla hızlı başladı. Tırmanışını sürdüren dolar 132.17 yen ve 1.86.66 marka kadar çıktı. Milli Piyango tarafından yapılan açıklamada 10 yılda 880.7 milyar liralık ikramiyenin, talihliler tarafından unutulduğu ve paralarını almadıkları bildirildi.

5 Ocak 1998: Hükümet yeni yılda özelleştirmeye önem verdiğini açıkladı. Büyük kuruluşlar özelleştirilme kapsamına alınırken, 10 milyar dolarlık özelleştirme hedeflendi. Enflasyonda son üç yılın rekoru kırıldı. Tüketici fiyatlarında yüzde 99.1, toptan eşya fiyatlarında ise yüzde 90 olarak belirlenen 1997 yılı enflasyonu 1994′ten bu yana yaşanan en yüksek enflasyon oldu.

7 Ocak 1998: Yekta Güngör Özden’in yaş haddinden emekli olmasından sonra, Anayasa Mahkemesi Başkanlığı’na Ahmet Necdet Sezer seçildi. Sezer 2002 yılına kadar bu görevde kalacak. Türkiye Büyük Millet Meclisinde AB ile ilişkiler konusunda açılan genel görüşmede sert tartışmalar yapıldı.

8 Ocak 1998: İki önemli özelleştirme sonuçlandı. TEDAŞ Trakya yakası Doğan Holding Çukurova- Tekfen konsorsiyumuna verildi. Kablosuz telefon ihalesi Teletaş, Netaş ve Siemens’in oldu.

1997

1 Ocak 1997: İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Başkanlığı, endekslerin rakamsal ifadesinin kolaylaştırılması için endeksin başlangıç değerlerini revize etti ve çift sıfır attı. -Bursalı KOBİ’ler, ihracatta karşılaştıkları güçlükleri aşmak için bir dış ticaret sermaye şirketi kurdu. Yarısı bugüne kadar hiç ihracat yapmamış 56 firmanın kurduğu Marmara Tekstil, Giyim ve Deri Sanayicileri Dış Ticareti (MTGS) 33 milyar 600 milyon lira sermaye ile kuruldu. Şirket, ilk yıl en az 25 milyon dolarlık ihracatı hedefliyor. -Yeni yılla birlikte herkesin ödeyeceği vergi ile yükümlülükler de değişiyor. Hemen hemen tüm vergiler yeniden değerleme oranı olan yüzde 72.8 oranında artırıldı. En ilginç artış tasarruf mevduatlarına uygulanan yüzde 5′lik stopajın yüzde 12′ye çıkarılması oldu. Hazine bonosu ve devlet tahvilinden kesilen stopaj oranı da yüzde 12′ye çıktı. Bunun yanı sıra Hazine bonosu, tahvil gibi faiz kazançları 1998′de gelir vergisi beyannamesinde gösterilecek. Hayat standardı temel göstergesi kalkınmada öncelikli yöreler için ve büyükşehir belediye sınırları içinde kuyumcular için 928 milyon lira ile 1 milyar 246 milyon lira arasında olacak. Tüccarların standardı ise 333 milyon lira ile 830 milyon lira arasında değişiyor. Ticari ve sınai teşvik belgeli yatırımlar için en az tutar 12-18 milyar lira, tarım yatırımları için ise 3 milyar lira olacak. 1996 yılında satışları 864 milyon lirayı aşmayan küçük çiftçiler 97 Mart ayında gelir vergisi beyannamesi vermeyecekler. Yıllık 41.4 milyon liralık konut kira geliri olanlar bu gelir için vergi ödemeyecek. Üzerindekiler vergiye tabi olacak. -Yeni Trafik Yasası, bugünden itibaren yürürlüğe girdi. Yeni yasa trafik kurallarına uymayanlara 1 milyon 800 bin lira ile 108 milyon lira arasında para cezası getiriyor. Ayrıca, ehliyetin iptali ve ağır hapis cezaları da yürürlüğe girdi.

4 Ocak 1997: DİE tarafından yapılan açıklamaya göre, 1996 enflasyonu toptan eşyada yüzde 84.9, tüketici fiyatlarında ise yüzde 79.8 olarak gerçekleşti. Aralık ayında ise bir önceki aya oranla toptan eşya fiyatları yüzde 3.9, tüketici fiyatları ise yüzde 3.4 oranında arttı.

5 Ocak 1997: İşadamı Özdemir Sabancı, Haluk Görgülü ve Nilgün Hasefe’yi öldürdükleri iddiasıyla aranan üç sanıktan Mustafa Duyar, Şam’da Türkiye Büyükelçiliği’ne teslim oldu. Duyar, mensup olduğu örgütün kendisini kullandıktan sonra gözden çıkardığını söyledi.

5 Ocak 1997: NTV kuruldu. Ekonomik ve haber ağırlıklı yayın yapan televizyon kuruluşu Nergiz holdingin.

5 Ocak 1997: Türk-İş tarafından düzenlenen ‘Türkiye’ye sahip çık’ mitingi yurdun dört bir yanından gelen, 150 bin işçinin katılımıyla Ankara’da Kızılay Meydanı’nda yapıldı. Dev mitinge çeşitli sivil toplum kuruluşları da destek verdi. Bayram Meral, ‘Adil düzen diyerek milleti kandıran siyasetçilere, işçiyi kan emici gösterenlere ders vermeye geldik’ dedi. Olaysız geçen mitingde ‘şalter inecek, hükümet gidecek’, ‘Hacı bacı dediler, hakkımızı yediler’ sloganları atıldı.

6 Ocak 1997: Kamu-Sen tarafından yapılan bir araştırmaya göre, Türkiye’de ‘Yoksulluk sınırı’ olarak da adlandırılan asgari para ihtiyacı (4 kişilik bir ailenin beslenme ve sosyal ihtiyaçlarının alt sınırı) 62 milyon 910 bin lira olarak belirlendi. İki kişilik bir ailede ise bu miktar 43 milyon 522 bin lira tutarında.

7 Ocak 1997: Ereğli Demir Çelik Fabrikaları’nda 4200 işçiyi kapsayan 16. dönem toplu sözleşme görüşmeleri Türk Metal ile MESS’in anlaşmasıyla sonuçlandı. 1 Eylül 1996′dan geçerli olmak üzere işçi ücretlerine birinci altı ay yüzde 40.2, ikinci altı ay yüzde 31 oranında zam yapıldı. Ortalama işçi ücreti brüt 63 milyon liradan 131 milyon liraya çıkarıldı.

8 Ocak 1997: Güneydoğu Ytong San. A.Ş. Gaziantep’te faaliyete geçti. Sanko Holding ile Türk Ytong ortaklığında kurulan tesis, bölgenin ytong tuğla ve yapı malzemeleri ihtiyacını karşılıyor.

11 Ocak 1997: Başbakan Necmettin Erbakan’ın, Başbakanlık Konutu’nda 51 tarikat ve cemaat liderine iftar yemeği vermesi, bu yemeğin görüntülerinin TV’de yayınlanması ‘Türkiye nereye gidiyor’ tartışmalarını başlattı.

13 Ocak 1997: Sabancı cinayeti sanıklarından Mustafa Duyar’ın itiraflarından yola çıkarak yakalanan Raziye Katırcı’nın evinde, işadamı Rahmi Koç’a suikast planlarının ele geçirildiği açıklandı. -Başbakanlık’tan tasarruf çağrısı. Başbakanlık Basın Merkezi’nden yapılan açıklamada ‘Kamu kurum ve kuruluşları çok zaruri bir sebep olmadıkça bütçelerinden tasarrufa riayet etmeksizin ve mütevazi ölçülerin dışında harcama yapmak suretiyle kuruluş yıldönümü veya benzeri için tören veya toplantı tertip etmeyeceklerdir’ denildi.

20 Ocak 1997: TÜSİAD’ın hazırladığı ‘Demokratikleşme Perspektifleri’ isimli öneri paketi, Başkan Halis Komili tarafından TBMM Başkanı Mustafa Kalemli’ye sunuldu. Pakette, ‘Halk tarafından seçilmiş başkanlık sistemi, MGK Anayasal kuruluş olmaktan çıkarılmalı, TSK sadece milli savunma ile ilgili alanlarda kalmalı, Genelkurmay Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı olmalı, İmam Hatip Okulları’na kız öğrenci alınmamalı’ gibi öneriler yer alıyor. Mustafa Kalemli, önerilerin takipçisi olacağını, gerekirse kendi imzasıyla teklif haline getireceğini söyledi. -Özelleştirme kapsamındaki Etibank Bankacılık’ın yüzde 100 kamu hissesinin blok satışı televizyondan naklen yayınlandı. Etibank’ın özelleştirilmesi ihalesini Doğan Kumaşçılık Tekstil Sanayi 185 milyon dolarlık en yüksek teklifle kazandı.

21 Ocak 1997: Diabetli hastaların şeker ihtiyaçlarına yönelik gıda üretimi konusunda araştırmalar yapan Koska Helvacısı, yeni ürünleri diabetik helva, lokum ve badem ezmesini piyasaya çıkardı. 400 gramlık ambalajlarda piyasaya sunulan ürünlerde tamamen doğal tatlandırıcı kullanıldığı bildirildi.

23 Ocak 1997: Borsa, Anayasa Mahkemesi’ne yapılan Türk Telekom’un özelleştirilmesinin iptali başvurusunun reddedilmesi üzerine yüzde 8 oranında yükselerek, 101 puanlık artışla 1352 puana ulaştı. 43 trilyon 178 milyar 237 milyon liralık işlem hacmiyle de rekor kırıldı. -1994′ün Eylül ayında üretimine başlanan Corolla’nın 50 binincisini banttan çıkartan Toyotasa, bunu Adapazarı’ndaki fabrikada düzenlediği törenle kutladı. Törende konuşan Toyotosa Genel Müdürü Hazım Kantarcı, Toyotasa’nın Türk otomotiv sektörünün 2.5 yılda 50 bin adet otomobil üreten ilk kuruluşu olduğunu söyledi.

24 Ocak 1997: Denizbank, çekişmeli bir ihale ile 66 milyon dolara Vestel’in de sahibi olan Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Nazif Zorlu’ya satıldı. Satış televizyondan canlı olarak yayınlandı.

25 Ocak 1997: Resmi Gazete’de yayınlanan kanun hükmündeki kararname ile polislere yüzde 19 oranında ek zam yapıldı. Zamdan sonra en düşük polis aylığı 44 milyon 550 bin liraya yükseldi. Başkomiser aylığı ise, 60 milyon 543 bin lira oldu.

30 Ocak 1997: Konusundaki fuarların en büyüklerinden olan ‘Compex Multi Medya Fuarı 97′ Tepebaşı TÜYAP’ta başladı. 2 Şubat akşamına kadar açık kalacak fuar süresince gelişen iletişim, internet konularında konferanslar verilecek. -İETT taşıma ücretlerine yüzde 33 oranında zam yaptı. Tam bilet 40 bin, indirimli bilet 20 bin, mavi kart 1 milyon 350 bin lira oldu.

1 Şubat 1997: THY iç hat bilet ücretlerine yüzde 10 oranında zam yaptı. Zamdan sonra Ankara-Samsun bilet ücreti 5 milyon 300 bin, Ankara-Diyarbakır 6 milyon 400 bin, Ankara-İstanbul 7 milyon 800 bin, İstanbul-İzmir 7 milyon 800 bin, İstanbul-Dalaman 8 milyon 800 bin lira oldu.-’Işıklı referandum’ başladı. ‘Temiz siyaset, temiz toplum’ talebini duyurma amacını taşıyan ‘Sürekli aydınlık için 1 dakika karanlık’ eylemi bu gece saat 21.00′de ışıkların bir dakika süreyle kapatılmasıyla başladı ve bütün ay boyunca eylem sürdü. Eyleme ünlü işadamları Rahmi Koç, Sakıp Sabancı ve İshak Alaton da destek verdi.-Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan Refah Partisi’ne ‘kapatma’ uyarısı. Parti lideri Erbakan’ı, Kayseri gezisi sırasında parti amblemli, özel üniformalı gençlerin karşılaması ve koruması üzerine harekete geçen savcılık, RP’ye Siyasi Partiler Yasası’na aykırı davrandığı gerekçesiyle uyarıda bulundu.

3 Şubat 1997: Sincan’da RP’li belediye tarafından düzenlenen ‘Kudüs Gecesi’nde şeriat provası yapılması ve geceye katılan İran Büyükelçisi’nin şeriat çağrısı büyük tepkiye yol açtı. RP’li Belediye Başkanı Bekir Yıldız hakkında soruşturma yapıldı.

4 Şubat 1997: Şeriat çağrısına sahne olan Sincan’da bugün 20 tank ve 15 aracın, normal güzergahını değiştirerek ilçe içinden geçmesi ve Yenikent tatbikat alanına gitmesi ülkede büyük heyecan yarattı. ‘Darbe mi yapılıyor’ söylentileri kulaktan kulağa yayılırken borsa aniden düştü. Reuter, AP gibi büyük ajanslar gösteriyi tüm dünyaya duyurdular. Tankların Sincan sokaklarından geçişi ‘İrticaya karşı TSK’nın gövde gösterisi’ şeklinde yorumlanırken, Başbakan Necmettin Erbakan ‘Cumhuriyet Bayramı’nda 240 tank geçiyor. Ne olmuş yani?’ dedi. Bir gün sonra da Sincan Belediye Başkanı Bekir Yıldız ilk sorgusundan sonra tutuklanarak cezaevine gönderildi.

13 Şubat 1997: Tuzla’daki Gemsan Tersanesi’nde bakıma alınan Türkiye’nin en büyük gemilerinden 307 metre uzunluğundaki TPAO tankerinde kaynak yapılırken büyük bir patlama oldu ve yangın çıktı. Yangın sırasında biri ağır olmak üzere dört gemici ile ikisi ağır 22 itfaiye görevlisi yaralandı. İtfaiye erlerinden İbrahim Kolay’ın elbiselerinin tutuşarak alev alev yanmasına ilişkin görüntüleri televizyonlardan izleyenler dehşet içinde kaldı.

14 Şubat 1997: Yurtdışında çalışan işçilerin Türkiye’ye kesin dönüş yapma şartıyla bir günlüğü 1 dolar üzerinden emekli olma hakkı Bakanlar Kurulu kararıyla bir gün karşılığı 2.5 dolara yükseltildi. Kesin dönüş yapan işçiler, 8 Mayıs 1985 günü çıkarılan 3201 sayılı yasayla 5 bin iş günü prim ücreti ödemek koşuluyla bu haktan yararlanıyor. -Ege ve Akdeniz kıyı şeridinde bayram öncesi aşırı soğuklarla gelen şiddetli don narenciye ve muz üreticileri ile seracıları perişan etti. Ağaçların kuruduğu narenciye ve muz bahçeleriyle seralarda ürün kaybının 20 trilyon liralık boyuta ulaştığı açıklandı.

14 Şubat 1997: Anayasa Mahkemesi, memurlara fazla çalışma ücreti yerine izin verilmesini öngören düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Anayasa Mahkemesi’nin bu kararından sonra iptalle doğan boşluğun doldurulması gerekiyor.

15 Şubat 1997: İlaç fiyatlarına ortalama yüzde 18 zam yapıldı. İlaçlardan asprinin fiyatı 74 bin 400 liradan 89 bin 300 liraya, Alfasilin’in fiyatı 624 bin liradan 740 bin 500 liraya yükseldi. -1996 ürünü Ege ekici tütün piyasası Devlet Bakanı Nafiz Kurt tarafından 475 bin lira başfiyatla açıldı. Ayrıca kilo başına 25 bin lira prim ve balya başına 2 milyon lira pay akçesi ödeneceği bildirildi. Bu yıl üreticiye toplam 62.6 trilyon lira ödeme yapılacak.

18 Şubat 1997: Kablolu TV aylık abone ücreti 380 bin liradan 600 bin liraya yükseltildi. Aralık ayından itibaren geçerli olan zamla 1 milyon 140 bin lira olan dönem ücreti 1 milyon 800 bin liraya çıkarıldı.

19 Şubat 1997: DYP Genel Başkanı Çiller, TEDAŞ ve TOFAŞ soruşturmalarında aklandı. Çiller, TEDAŞ oylamasında 172 oya karşı 327 oyla, TOFAŞ oylamasında ise 257 kabul oyuna karşı 271 ret oyuyla Yüce Divan’a sevkedilmekten kurtuldu.

21 Şubat 1997: Kocaeli’nin Körfez ilçesinde kurulu bulunan TÜPRAŞ’a ait İzmir Rafinerisi Hydrocrocker Kompleksi ve CCR Reformer Tesisleri, Başbakan Yardımcısı Çiller tarafından üretime açıldı. İnşaatına 26 Kasım 1993′te başlanan tesisler, 380 milyon dolara mal oldu ve çevreye zarar vermeyen teknolojisiyle dünya standartlarında petrol üretecek düzeyde. -Ekonomist Dergisi’nin yılın işadamı, bürokratı ve profesyoneli anketinde dereceye girenlere ödülleri Hürriyet Medya Towers’de yapılan törenle verildi. Yılın işadamı ödülünü Sakıp Sabancı, yılın profesyoneli ödülünü Sabancı Otomotiv Grubu Başkanı Hazım Kantarcı, yılın bürokratı ödülünü de Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel aldı.

24 Şubat 1997: Hürriyet Gazetesi, Uluslararası Kalite Güvence Belgesi ISO 9001′i aldı.

25 Şubat 1997: Türkiye’de 6 milyon aileyi temsil eden üç büyük kuruluş, Türk-İş, DİSK ve TESK’in başkanları (Bayram Meral, Rıdvan Budak ve Derviş Günday) rejime yönelik tehditlere karşı güçbirliği kararı aldı. Demokrasiyi korumak, rejime sahip çıkmak için herkesi göreve çağıran başkanlar güçbirliği yapılmasını önerdiler. -Kocaeli’nin Köseköy beldesinde bulunan Sabancı Holding’e bağlı Kordsa fabrikasında toplu sözleşme imzalandı. Genel Müdürlüğü’nü Güler Sabancı’nın yaptığı fabrikada çalışan 516 işçiyi kapsayan sözleşmeye göre, işçilerin brüt 44 milyon 166 bin lira olan ortalama ücreti ilk yıl için yüzde 98′lik zamla 87 milyon 450 bin liraya çıktı. İkinci yıl zammı ise yüzde 70 olarak saptandı.

28 Şubat 1997: Milli Güvenlik Kurulu yaptığı 9 saatlik toplantıda Atatürk ilke ve inkılaplarının ödünsüz uygulanmasına karar verdi, konuyla ilgili olarak 20 maddelik bir karar aldı. MGK, sekiz yıllık eğitime bir an önce geçilmesi, irtica ile mücadele, devlet dairelerindeki İslamcı örgütlenme gibi konularda önemli mesajlar verdi. Bu konuda hazırlanan istihbarat raporları da hükümete sunuldu. Toplantıda ayrıca, Sincan olayı, Kıyafet Yasası’na aykırı giysiler, tarikat yönetimindeki özel okullar da gündeme getirildi. MGK kararları, kimi çevrelerce hükümete verilmiş bir muhtıra olarak nitelenirken, Başbakan Erbakan kararları 6 Mart günü imzaladı. -Fiskobirlik fındık taban fiyatını açıkladı. 50 randımanlı kuru değirmenlik tombul fındık 240 bin liradan alınacak. -Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği (TKKMB) gübre satış fiyatlarına ortalama yüzde 25 oranında zam yaptı. DAP gübresinin ortalama kg fiyatı 31 binden 42 bine, üre 24 binden 33 bine, kompoze gübre 22 bin liradan 28 bin liraya çıktı.

4 Mart 1997: Ekonomide bugün ‘Kara salı’ olarak nitelenebilecek olumsuz gelişmeler yaşandı. Şubat ayı enflasyon oranı beklenenin çok üstünde çıktı. Toptan eşya fiyatları yüzde 6.3 olarak açıklandı. Son bir yıllık enflasyon ise yüzde 63′ten yüzde 78.6′ya çıktı. Hükümetin yaşadığı 28 Şubat krizi ekonomideki kaygıları artırdı ve ikinci el bono piyasasında faiz oranları bileşik bazda 7 puan yükseliş gösterdi. En çok işlem yapılan 10 Aralık 1997 vadeli bonolarda faiz oranı yüzde 7.06 oranında yükselerek yüzde 103.30′a çıktı. Borsada şok düşüş yaşandı. Özellikle yabancı yatırımcılardan gelen satış baskısıyla borsa günü yüzde 5.19 oranında düşüşle kapattı ve bileşik endeks 1522′den 1443 puana kadar geriledi. Toplam işlem hacmi ise 28 trilyon 728 milyar 45 milyon 604 bin 525 lira oldu.

5 Mart 1997: Birleşmiş Milletler Yatırımlar Komitesi, iki Türk firmasının Güvenlik Konseyi’nin 986 sayılı kararı çerçevesinde Irak’a satacağı gıda maddeleriyle ilgili sözleşmelere onay verdi. Onay alan ilk iki Türk firması Narin Dış Ticaret ile Etsun Entegre Tarım Ürünleri Ticaret AŞ oldu. Bu firmalardan ilki 6 bin ton kuru fasulye ile 2 bin ton nohut ikincisi ise 10 bin ton bitkisel yağ ihraç edecek. İhraç edilecek malların değeri 15 milyon dolar.

13 Mart 1997: Dünyaca ünlü değerlendirme kuruluşlarından olan Moody’s, Türkiye’nin kredi notunu indirdi. Moody’s, Türkiye’nin dış borç notunu ‘Yatırım yapılmamalı’ anlamına gelen BA 3′ten ‘Borçlanma şartlarına uymama ihtimali yüksek’ anlamına gelen B 1′e düşürdü. Türkiye’nin ihraç ettiği döviz cinsi tahvillerin notları da B 1 seviyesine indi.

16 Mart 1997: Ford, ürettiği otomobillere zam yaptı. CL Sedan 1.61 1 milyar 491 milyon 129 bin, CLX Sedan 1.6 İ, 1 milyar 809 bin 84 bin lira oldu.

17 Mart 1997: Memura ve emeklilere yapılacak ek zam oranı yüzde 18-40 olarak açıklandı. Memur (9/1) 28 milyon 668 bin, öğretmen (9/1), 35 milyon 660 bin lira ek zam alacak. (3 aylık)

20 Mart 1997: Sakarya’nın Akyazı ilçesinin RP’li belediyesi kamuda ilk kez dolara bağlı sözleşme imzaladı. Sözleşmeye göre, belediye 43 işçisine 250 dolar maaş ve 10 milyon lira sosyal yardım verecek. Hizmet-İş yetkilileri teklifin başkandan geldiğini açıkladı.

22 Mart 1997: Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Refah Partili Fehim Adak’ın imzasını geciktirmesi nedeniyle aylardır çıkmayan Ek İthalat Rejimi’ni imzaladı. Bu kararlar 1 Ocak’ta yürürlüğe girmiş kabul edilecek. Buna göre, Türkiye’nin AB ve GATT’a taahhütleri doğrultusunda ithalattan alınan gümrük vergileri ve fonlarda önemli değişiklikler yapıldı. Halen sadece tarım ürünleri ithalinden alınan konut fonu kaldırılarak koruma, gümrük vergisine dönüştürüldü. Şeker ithalinde uygulanan yüzde 100 gümrük vergisi yüzde 135′e çıkarıldı.

23 Mart 1997: Dünya Bankası’nın yayınladığı Küresel Kalkınma Finansmanı raporunda Türkiye yabancı özel sermayenin rağbet ettiği 12 gelişmekte olan piyasa arasında yer aldı. Raporda Türkiye’nin 1995 yılında 2 milyar dolar net özel sermaye akışının, 1996 yılında 4 milyar 700 milyon dolara çıktığı belirtildi. Yabancı sermaye pastasından en büyük payı ise 52 milyar dolarla Çin, 28 milyar dolarla Meksika ve 17 milyar dolarla Endonezya aldı. (Türkiye 10. sırada yer aldı)

25 Mart 1997: Binok A.Ş Nevşehir’de faaliyete geçti. Briket ve yapı malzemeleri üretimi gerçekleştiriyor.

31 Mart 1997: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, hükümetin derhal istifa etmesini istedi. Daha önce de Türk-İş, DİSK ve TİSK de aynı yolda açıklamalar yapmıştır.

1 Nisan 1997: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Tayyip Erdoğan tarafından iki yıl önce İstanbullular’a ucuz et satmak için kurulan et marketleri kapatıldı.

7 Nisan 1997: Demirel, ‘Dövizle emekliliği’ veto etti. Cumhurbaşkanı Demirel, dövizle emeklilik olarak bilinen ‘Yurtdışında bulunanların sosyal güvenlikleri hakkında borçlanma kanunu’nu Anayasa’nın 89. maddesi gereğince bir defa görüşülmek üzere TBMM’ye iade etti.

9 Nisan 1997: Doğan Holding Yönetim Kurulu Başkanı Aydın Doğan, üst üste üçüncü kez İstanbul’un gelir vergisi rekortmeni oldu. Aydın Doğan, bu yıl 537 milyar 741 milyon 648 bin lira gelir vergisi ödeyecek.

11 Nisan 1997: Rahmi Koç, 393 milyar 508 milyon lira ile dördüncü kez Ankara gelir vergisi rekortmeni oldu.

14 Nisan 1997: Türkiye’nin dış borcunun 80 milyar dolara ulaştığı açıklandı. 30 milyar dolar tutarındaki iç borçla bu rakam toplam 110 milyar doları buluyor. Türkiye, dünyanın en borçlu 8 ülkesi arasında yer alıyor.

23 Nisan 1997: Ocak-Mart döneminde taşıt ve yan sanayii ihracatının, 1996′nın aynı dönemine göre yüzde 19 oranında azalarak 284.3 milyon dolara düştüğü açıklandı.

26 Nisan 1997: Sanayi Bakanı Yalım Erez ile Sağlık Bakanı Yıldırım Aktuna, Refahyol hükümetinin Cumhuriyet’in temel niteliklerini tahrip ettiğini, Türkiye için fayda değil, zarar getirdiğini açıklayarak istifa ettiler. Devlet Bakanı Işılay Saygın da, Refahyol’un yarattığı gerginliği sert bir dille kınayarak bakanlıktan çekildi. DYP’deki iç muhalefet giderek büyürken, yeni bir hükümet formülü arayışları başladı. -Erdemir ürünlerine yüzde 5, akaryakıta yüzde 7 zam yapıldı. İstanbul’da süper benzinin litresi 89 bin 280 liraya çıktı.

1 Mayıs 1997: Renault ve Oyak, üretim ve pazarlama şirketlerinde hisse eşitledi. Renault Mais’ten yapılan açıklamada Renault modellerinin, Türkiye’deki üretim ve pazarlama faaliyetleri arasındaki uyumu pekiştirmek, Türk Cumhuriyetleri ve Ortadoğu ülkelerine ihracatı artırmak amacıyla hisse eşitlemesine gidildiği bildirildi.

4 Mayıs 1997: Türkiye’nin yıllardır katıldığı ama hep başarısız olduğu Eurovision Şarkı Yarışması’nda bu yıl ‘Dinle’ adlı parçayı seslendiren Şebnem Paker, 18 ülkenin jürisinden toplam 121 puan alarak üçüncü oldu. Parçanın bestecisi Levent Çoker.

10 Mayıs 1997: Sermaye Piyasası Kurulu’nun ‘Hisse senetlerinin kurul kaydına alınmasına ve satışına ilişkin esaslar’ tebliği, Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre hisse senetleri borsada işlem görmek üzere halka arzedilecek ortaklıklarda son 3 yılda aynı faaliyet konusunda fiilen iştigal etmiş olmaları şartı aranacak.

14 Mayıs 1997: Balkan Ülkeleri Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerarası İşbirliği Merkezi (Balkan Center For Smes) İstanbul’da toplandı. Merkez üyeleri 18 Mayıs’a kadar KOBİ’ler arası bilgi değişimi, dış ticaret taleplerinin karşılıklı ulaştırılması, fuar organizasyonları, teknoloji yenileme gibi konularda işbirliği çalışmaları yapacaklar. Toplantıya Romanya, Yunanistan, Bulgaristan, Arnavutluk, Rusya, Gürcistan, Azerbaycan, Moldova, Ukrayna ve Ermenistan temsilcileri katılıyor.

20 Mayıs 1997: Anayasa Mahkemesi, Emekli Sandığı’nın gayri menkullerinin satış usul ve esaslarının Bakanlar Kurulu’nca belirlenmesini öngören düzenlemeyi iptal etti. Mahkeme düzenlemenin yürütülmesinin durdurulmasına karar verdi. İptal istemi DSP Zonguldak Milletvekili Mümtaz Soysal ve 114 milletvekili tarafından yapılmıştı.

21 Mayıs 1997: Cumhuriyet Gazetesi yazarlarından Mustafa Ekmekçi, geçirdiği rahatsızlık sonucu öldü.

21 Mayıs 1997: Yargıtay Başsavcılığı, Refah’ın laikliğe aykırı eylemleri nedeniyle kapatılması için Anayasa Mahkemesi’nde dava açtı. Yargıtay C. Başsavcısı Vural Savaş, düzenlediği basın toplantısında 18 sayfalık iddianame okudu ve Refah Partisi’nin laiklik ilkesine aykırı eylemlerin odağı haline geldiği için kapatılmasının istendiğini bildirdi. -Akbank, Ankara, İstanbul ve İzmir’de ‘Görüntülü ev bankacılığı’ uygulamasını başlattı. Bu sistemde para çekme dışında her türlü işlem Aktel, Akvizyon ve AKFC aracılığıyla yapılıyor.

22 Mayıs 1997: Şekerin fabrika çıkış fiyatlarına yüzde 15 zam yapıldı. Buna göre kristal şekerin fabrika çıkış fiyatı 65 bin 500 liradan 75 bin 500′e, kutuda küp şekerin fiyatı ise 82 bin 600 liradan 87 bin 100 liraya yükseldi.

28 Mayıs 1997: ‘Sivil insiyatif’ adı verilen 5 kuruluş (DİSK, TESK, TİSK, Türk-İş ve TOBB) politik istikrarsızlığın giderilmesi ve yeni bir hükümet oluşu için 4 aşamalı bir eylem planını kabul etti. Kuruluş başkanlarının İstanbul’da yaptıkları toplantıda açıklama yapan Fuat Miras, ‘TOBB Başkanı’ önümüzdeki hafta, bir dizi yasanın parlamentodan çıkmasını sağlamak için ülke çapında ortak eylemler düzenleyeceklerini, Cumhurbaşkanı ve Meclis Başkanı’nı ziyaret ederek hazırlayacakları bildiriyi sunacaklarını bildirdi.

29 Mayıs 1997: Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV) ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Vakfı’nın (UNDP) ortaklaşa düzenlediği ‘Yoksulluk Zirvesi’ bugün Diyarbakır’da başladı. Üç gün sürecek toplantıya bölge yöneticileri, işadamları, TÜSİAD üyeleri ve akademisyenler büyük ilgi gösterdi. İlk günkü konuşmalarda ortaya konulan rakamlara göre Türkiye’de yaşayan her 7 kişiden biri ve doğudaki her üç kişiden biri ‘Aç’. Nüfusun en zengin yüzde 20’si, toplam gelirin yüzde 55′ini alırken, nüfusun geri kalan yüzde 80′i, gelirin yüzde 45′ini paylaşıyor. 1987′de zenginle fakir arasındaki bu fark 9.6 iken, bugün bu 11.2 kata çıktı. Marmara ve Ege Bölgesi’nde ise yoksulluk oranı yüzde 1.4 seviyesinde.

30 Mayıs 1997: Kırgızistan’ın başkenti Bişkek’te ülkenin ilk uluslararası bankası Demirbank IFC ve Avrupa Kalkınma Bankası ortaklığıyla açıldı. Demirbank’ın yüzde 60 hissedar olduğu ‘Demir Kyrgyz International Bank’ 3 milyon dolar sermayeli. Demirbank’ın zaman içindeki hissesi yüzde 51′e inecek ve yüzde 9′luk hisse Kırgız özel ya da tüzel kişilere devredilecek.

2 Haziran 1997: Dünyanın en büyük armatörler ve gemi brokerleri birliği olan BİMCO’nun iki yılda bir gerçekleştirdiği genel kurul toplantılarının 53.sü İstanbul’da bugün başladı. BİMCO 97′de AB deniz politikası, denizciliğin dünyadaki gelişimi gibi konular tartışılıyor.

5 Haziran 1997: Dışbank uluslararası piyasada 40 milyon dolarlık sendikasyon kredisi anlaşması imzaladı. Kredinin faizi libor artı 87.5 puan ve komisyonu ise 40 baz puan.

6 Haziran 1997: Posta İşletmesi Genel Müdürlüğü, posta ve telgraf ücretlerine yüzde 50 zam yaptı. En ucuz mektup yurtiçi gönderim ücreti 40 bin lira olurken, APS 300 bin lira yükseldi.

12 Haziran 1997: Siyasi hayatta yaşanan tedirginlik yanında likidite sıkıntısı ikinci el tahvil ve bono piyasasında faizlerin yüzde 105 seviyesine çıkmasına yol açtı. Bugün en fazla işlemin gerçekleştiği 22 ve 29 Nisan vadeli bonolarda bileşik faiz 6 puan artarak yüzde 105′e tırmandı. Borsada ise 27 puanlık düşüş yaşandı ve bileşik endeks 1627 puana geriledi.

14 Haziran 1997: Yeniden düzenlenen toplu konut kredileri uygulama yönetmenliği Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Açılan kredi miktarı artırılırken, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Aksiyon planı kapsamındaki illerde daha önce kredilendirilmemiş kooperatiflerde yeni olanak sağlandı.

17 Haziran 1997: Sermaye Piyasası Kurulu’nun, kamuoyunda ‘İslamcı Sermaye’ olarak tanınan Kombassan Holding aleyhine açtığı dava sonuçlandı. Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, yurtiçinden ve yurtdışından izinsiz olarak toplanan 15 trilyon liranın hak sahiplerine iadesini sağlamak amacıyla bu paralar üzerinde Kombassan Holding’in tüm banka hesaplarındaki nakit ve menkul değerlerine ‘İhtiyati Haciz’ koydu. -Alman İhracat Kredi Garanti Kurumu (HERMES), 1997 programını oluştururken, Türkiye için planlanan 400 milyon marklık düşük faizli ve uzun vadeli krediyi iptal etti. Türkiye kredisinin iptal kararının ‘Ülke riskinin ve belirsizliğinin yüksekliği’ gerekçesiyle alındığı açıklandı. Karar, Ankara’da şok etkisi yarattı.

18 Haziran 1997: Başbakan Necmettin Erbakan, RP-DYP koalisyon hükümetinin istifasını, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e sundu. Erbakan, istifasına gerekçe olarak, ‘Ülkedeki gerginliği’ öne sürdü. Erbakan, koalisyonu teşkil eden iki parti arasındaki protokole göre ‘Hükümetin DYP Genel Başkanı Tansu Çiller tarafından kurulmasını, RP, DYP ve BBP olarak desteklediklerini açıklayan’ bir belgeyi de Cumhurbaşkanı’na sundu. Demirel, Erbakan’ın istifasını kabul etti, ancak Anayasa’da, kanunlarda ve geleneklerde başbakanlığın devri şeklinde bir durum ve teamülün bulunmadığını ifade etti.

19 Haziran 1997: Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, ANAP, DSP, CHP, DTP genel başkanlarıyla hükümetin kuruluşu konusunda istişarelerde bulundu.

20 Haziran 1997: Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, yeni hükümeti kurma görevini Anavatan Partisi Genel Başkanı Mesut Yılmaz’a verdi. Yılmaz, görev verildikten sonra yaptığı açıklamada, hükümeti 9 gün içinde kuracağını ve güvenoyu alacağını bildirdi.

22 Haziran 1997: Ulusoy Holding’in Çerkezköy’de yaptırdığı Ulusoy Tekstil Tesisleri, Cumhurbaşkanı Demirel tarafından açıldı. 60 yıldır Türkiye’de ulaşım alanında hizmet veren Ulusoylar’ın bu yatırımı 60 milyon dolar tutarında. 83 bin metrekarelik alan üzerine kurulu tesislerde 500 kişi çalışacak.

23 Haziran 1997: Özelleştirme kapsamındaki Etibank’ı 185 milyon dolara satın alan, ancak daha sonra para sıkıntısı çeken Doğan Kumaşçılık, bugün saat 18.00′e kadar gerekli parayı yatırmadığı için sözleşmesi iptal edildi ve 200 milyar liralık teminatı irat kaydedildi.

25 Haziran 1997: RP, DYP ve BBP genel başkanları düzenledikleri ortak basın toplantısında, hükümeti kurma görevinin Mesut Yılmaz’a verilmesini eleştirdiler.

30 Haziran 1997: Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Mesut Yılmaz’ın Başbakanlığında ANAP, DSP ve DTP ortaklığıyla oluşturulan yeni hükümeti onayladı. Böylece Mesut Yılmaz üçüncü kez Başbakanlık koltuğuna otururken, DSP lideri Ecevit de 18 yıl aradan sonra yeniden hükümette görev alarak Başbakan Yardımcısı oldu. TEKEL ürünlerine yüzde 20 zam yapıldı. Kısa Maltepe-Samsun 60 bin TEKEL 2000 150 bin, Yeni Rakı 750 bin lira oldu. -RP iktidarının son günü akaryakıta zam yapıldı. Zamla normal benzin İstanbul’da 93 bin 50 liraya, süper benzin 100 bin liraya yükseldi. 12 kg‘lık tüpgaz İstanbul’da 980 bin lira oldu.

1 Temmuz 1997: Paketlenmiş ekmek piyasasında en büyük pazar payına sahip olan UNO’yu Doğuş Holding satın aldı. -Yılmaz hükümetinin kurulması borsayı da rahatlattı. Borsa bileşik endeksi 42 puan birden artarak 1857 puana yükseldi. Refahyol’un son günlerinde yüzde 90′a kadar çıkan gecelik faizler de yüzde 61′e kadar geriledi.

3 Temmuz 1997: Makine Kimya Endüstrisi’nin Kırıkkale Mühimmat Fabrikası’ndaki imla deposunda bu sabah saat 08.50′de kazanların patlamasıyla yangın çıktı. Yangın uçak bombaları deposuna ve TNT tankerlerine sıçrayınca müthiş patlamalar başladı. 500-600 metrekarelik alanlara yayılan şarapnel parçaları büyük korku yaratırken, kentte hemen tüm evlerin camları kırıldı, halk şehri terketmeye başladı. Yangın ve patlamalar sırasında bir işçi öldü, çok sayıda kişi de yaralandı. Karadan söndürme çalışmalarına, havadan da destek veriliyor. Büyük zarar var. -Sabancı Holding, 5.400-6.600 lira fiyat aralığında halka açıldı. Hisse senetlerine büyük ilgi var.

5 Temmuz 1997: Bakanlar Kurulu, yılın ikinci yarısı için memura yüzde 35 zam verilmesini kararlaştırdı. Bağ-Kur emeklilerine de aynı oranda zam yapılması benimsendi. Bu arada geçen yıl 75 bin lira olan haşhaşa 160 bin lira verilmesi de öngörüldü.

11 Temmuz 1997: Hükümetin güvenoyu alabileceğine ilişkin belirtiler, borsada rekor kırılmasına yol açtı. Borsa bileşik endeksi 2000 puana yükseldi.

12 Temmuz 1997: Mesut Yılmaz’ın başbakanlığında kurulan ve CHP’nin dışardan destek verdiği koalisyon hükümeti TBMM’de 256 red oyuna karşılık 281 kabul oyu ile Meclis’ten güvenoyu aldı. 2 milletvekili çekimser oy kullandı. Biri ANAP’lı, yedisi DYP’li 8 milletvekili ise oylamaya katılmadı. Mesut Yılmaz, hükümetin güvenoyu almasından sonra yaptığı açıklamada, özelleştirmenin mutlaka yapılacağını, tüketicilerin ve çalışanların haklarının korunacağını, faizlere ve kurlara müdahale edilmeyeceğini, ekonomik bilgilerin halktan saklanmayacağını, bu bilgilerin siyasi amaçlara alet edilmeyeceğini, işçi, memur ve emeklilerin maaşlarının kesintisiz şekilde ve zamanında ödeneceğini belirtti ve bu konuda söz verdi.

14 Temmuz 1997: Otokar A.Ş kuruldu. Koç Holding’e bağlı olarak Adapazarı’ndaki fabrikasında hafif ticari araç üretimi gerçekleştiriyor.

14 Temmuz 1997: Güvenoyu alan hükümetin, ekonomide ilk icraatı benzine yüzde 15-32 oranında zam yapmak oldu. Bu arada tüpgaza da yüzde 17 oranında zam geldi. Yeni hükümet, bürokratik alanda da ilk icraatını İstanbul, Şırnak ve Konya Valileri ile Emniyet Genel Müdürü’nü görevden alarak yaptı. Merkeze alınan İstanbul Valisi Rıdvan Yenişen’in yerine İzmir Valisi Kutlu Aktaş atandı. -Forbes Dergisi’nin yayınladığı dünyanın en zengin 100 ailesi sıralamasında Koç ailesi 4.5 milyar dolarlık servetle 57′nci sırada, Sabancı ailesi de 4 milyar dolarlık servetle 67′nci sırada yer aldı. -2 milyarın üzerinde vergi borcu olup da 30 Haziran 1997 tarihine kadar ödemeyenlerin listesi vergi dairelerine asıldı. Ankara’da TCDD 5 trilyon 468 milyarla ilk sırayı alırken, ikinci sırada 961 milyarla Çankaya Belediyesi bulunuyor. İzmir’de ise, 1. TCDD İşletme Müdürlüğü 4 trilyon 282 milyar lira ile birinci sırada. -DYP Genel Başkanı Tansu Çiller’e yakınlığı ile tanınan Kilis Milletvekili ve Genelkurmay eski Başkanı Doğan Güreş, partisinden istifa etti.

16 Temmuz 1997: Telefon konuşma ücretlerine yüzde 50 zam yapıldı. Ev telefonlarında kontür ücreti 4 bin liradan 6 bin liraya, cep telefonlarında 40 bin liradan 60 bin liraya yükseldi. Çağrı cihazlarının bir dakikalık ücreti de 60 bin liraya çıktı. Boğaz Köprüsü geçiş ücretlerine zam yapıldı. Otomobil geçiş ücretleri 100 bin liradan 250 bin liraya, otobüs-kamyon geçiş ücreti ise 200 binden 400 bin liraya çıkarıldı.

21 Temmuz 1997: Ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı Güneş Taner, özel TV’lerin mülakatına 5 bin dolar karşılığında çıkacağını açıkladı. Taner, alacağı bu parayla Güneydoğu Anadolu’daki gençlere sportif amaçlı tesisler yaptırmayı amaçladığını söyledi.

29 Temmuz 1997: Asgari ücret geçen yıla göre yüzde 108.3 artışla 35 milyon 437 bin lira olarak belirlendi. Bu arada 1999 yılından itibaren asgari ücretin 1 Ocak’ta belirlenmesi kararlaştırıldı. 1998 Temmuz’undan 1999 yılı 1 Ocak gününe kadar olan 5 aylık süre içinde yüzde 34.8 artış yapılacak.

30 Temmuz 1997: Hazine ile Merkez Bankası arasında bugün bir protokol imzalandı. Protokolla ilgili açıklamada Türk toplumunun ekonomik önceliğinin enflasyon olduğunda mutabakata varıldığı belirtildi. Hazine ile Merkez Bankası’nın enflasyonu düşürmekte birlikte hareket etmeye karar verdikleri belirtildi. Protokolün ayrıca, 1998 yılında uygulanacak parasal programın altyapısını oluşturmak amacıyla imzalandığı da bildirildi.

31 Temmuz 1997: Ünlü işadamı Feyyaz Tokar, geçirdiği rahatsızlık sonucu öldü. Beyin kanaması geçiren Tokar ameliyat edildi. Ancak ameliyat sonrası solunum ve dolaşım merkezlerindeki fonksiyonların durması üzerine doktorların tüm çabasına rağmen kurtarılamayarak vefat etti. -İMKB, hükümetin başlattığı 8 yıl kesintisiz eğitim için Güneydoğu’daki 24 ilin 196 ilçesinde birer ilkokul yapımını üstlenerek, 200 milyon dolar, yani 32 trilyon lira bağışta bulundu. Borsa Başkanı Tuncay Artun verilen paranın borsanın kuruluşundan bu yana kurtaj payları üzerinden aldıkları paylardan, kotasyon gelirlerinden ve faiz gelirlerinden sağlandığını açıkladı.

31 Temmuz 1997: 1999-2000 öğretim yılına yetiştirilmesi planlanan Sabancı Üniversitesi’nin temeli bugün sanal sistemle atıldı. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in Lütfi Kırdar Kongre Merkezi’nde düğmeye basmasıyla birlikte Tuzla’daki dijital göstergede geriye sayım başladı. Temel atma işi ise naklen yayınlandı.

5 Ağustos 1997: 21 gün süren Petlas grevi anlaşmayla sonuçlandı. İşçilerin 1 Mart-9 Mayıs tarihlerini kapsayan geriye dönük alacaklarının üç ay içinde 4 eşit taksitte ödenmesi karara bağlandı.

6 Ağustos 1997: Borsa’da bu kez ‘Hüzün’ tavan yaptı. İMKB borsasının gelişmesinde büyük payı olan, son olarak da borsa fonlarından 8 yıllık kesintisiz eğitime 32 trilyon lira aktaran İMKB Başkanı Tuncay Artun girdiği şeker komasından çıkamayarak öldü. 48 yaşındayken hayata veda eden Tuncay Artun, 1949 yılında Dursunbey ilçesinde doğmuş, yoksulluk içinde büyümüş. İlkokulu Kütahya’da, ortaokulu Bitlis’te, liseyi de Malatya’da bitirmişti. Daha sonra Ankara Üniversitesi İktisat ve Maliye Bölümü’nden mezun olan Artun, 7 yıl süreyle Maliye Bakanlığı’nda çalışmış, Avrupa Birliği bankacılık sistemini incelemiş, 200′ü aşkın makale ve 6 kitapla bilgilerini geniş kitlelere aktarmıştı. Tuncay Artun’un ölümü özellikle iş ve finans çevrelerinde büyük üzüntü yarattı.

7 Ağustos 1997: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, doğalgaz fiyatlarını yeniden belirledi. Dağıtım kuruluşları ve belediyeler, Botaş’tan aldıkları fiyatın üzerine en fazla yüzde 45 artış uygulayarak vatandaşa satabilecek. Bu oran daha önce yüzde 70 olarak saptanmıştı.

8 Ağustos1997: Türkinvest, İflas Dairesi’nin Çelik Halat ve Tel Sanayi AŞ’nin yüzde 50.53 oranındaki hissesinin icra iflas kanunu hükümleri çerçevesinde Doğan Şirketler Grubu’na satışına karar verdi.

11 Ağustos 1997: Başbakan Yılmaz, 1997 ürünü fındık fiyatını kilo başına 400 bin lira olarak açıkladı. Yılmaz, Refahyol Hükümeti’nden 25 cent daha fazla verdiklerini (2 Dolar 25 cent) belirterek ödemelerin de peşin yapılacağını açıkladı.

15 Ağustos 1997: İstanbul Altın Borsası’nda bugün başlayan vadeli işlemlerde 43 kontrat yapıldı. Saat 11.00′de faaliyete geçen vadeli işlemlerde alım satımın tümü dolar bazında oldu. 43 kontrat karşılığında 123 kilogramlık altın işlem hacmi gerçekleşti. - İstanbul Şehir Hatları İşletmesi Vapur ücretlerine zam yapıldı. Eminönü-Kadıköy bilet ücreti 80 bin, Eminönü-Üsküdar 60 bin, Sirkeci-Harem otomobil geçiş ücreti 250 bin lira oldu.

16 Ağustos 1997: Hükümetin 8 yıllık kesintisiz zorunlu eğitim yasası TBMM’de 242 red oyuna karşılık 277 kabul oyuyla kabul edildi. Başbakan Yılmaz, ‘Asıl işimiz şimdi başlıyor’ dedi. - Tekel, 8 yıl kesintisiz zorunlu eğitime finansal destek sağlamak amacıyla sigara ve içki fiyatlarına zam yaptı. Yüzde 20-30 oranında değişen zamlardan sonra Kısa Maltepe - Samsun sigaraları 70 bin, Tekel 2000 200 bin, Yeni Rakı (35′lik) 500 bin, Buzbağ Şarap (75 cl), 350 bin lira oldu. Tekel’den Sorumlu Devlet Bakanı Eyüp Aşık, ‘Vatandaşlar içerken hayır işi yapmış olacaklar’ dedi.

20 Ağustos 1997: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nca nihai pazarlık görüşmeleri yapılan Turban Turizme ait Kuşadası Marina’sının işletme hakkı toplam 24 milyon 150 bin dolara Koç Grubu’nun sahibi olduğu Tur-Yat AŞ’ye verildi.

22 Ağustos 1997: Eğitim, Sağlık ve Gençlik-Spor Hizmetleri Vergisi Genel Tebliği’nin bazı maddelerinde eğitime katkı payı çerçevesinde 1 Eylül 1997-31 Aralık 2000 yılları arasında uygulanmak üzere değişiklik yapıldı. Maliye Bakanlığı’nın tebliğine göre vergi oranı yüzde 10 olarak belirlendi.

29 Ağustos 1997: Rusya doğalgazının Karadeniz’in altından geçecek bir boru hattıyla Türkiye’ye getirilmesine ilişkin anlaşma bugün imzalandı. Başbakan Mesut Yılmaz’ın başkanlığındaki görüşmelerden sonra Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Cumhur Ersümer ile Gazprom’un yönetim kurulu üyesi Rem Vyahirev, boru hattına ilişkin çerçeve anlaşmasına imza koydular. Samsun’a ulaşacak boru hattı 2 bin metre derinlikten geçecek, 360 kilometre uzunluğunda olacak ve 2000 yılına kadar tamamlanacak.

30 Ağustos 1997: Türkiye Cumhuriyeti’nin temel harcını oluşturan ‘Büyük Zafer’in 75. yıldönümü tüm yurtta büyük coşkuyla kutlandı.

1 Eylül 1997: Bilgi ve İletişim Teknolojisi Fuarı (Bilişim 97) bugün Başbakan Mesut Yılmaz tarafından açıldı. Yılmaz, fuara 200′e yakın firmanın katılması ve 1100 değişik ürünün tanıtılmasının bu sektörün Türkiye’de canlılığını gösterdiğini söyledi. Fuar, Beylikdüzü Tüyap Fuar ve Kongre Merkezi’nde 4 Eylül’e kadar ziyarete açık olacak.

3 Eylül 1997: Altın bankacılığı yapanlar ve menkul kıymet borsası üyesi kıymetli maden aracı kuruluşları yurtdışından altın kredisi sağlayabilecek. Konuya ilişkin tebliğde bu amaçla yapılan değişiklik bugünkü Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.

4 Eylül 1997: Kastamonu Giyim kuruldu. Kastamonu Holding tarafından işletilen şirket konfeksiyon üretimi yapıyor.

5 Eylül 1997: MICROSOFT’un yeni işletim sistemi ‘Windows 98′ bugün İstanbul’dan tüm dünyaya ilk kez tanıtıldı. Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Merkezi’nde düzenlenen görkemli tanıtım toplantısını 1600 kişi izledi. - Ege ve Akdeniz pamuğuna 140 bin, Çukurova pamuğuna ise 120 bin lira başfiyat verildi. Bu rakamlar Ege ve Akdeniz pamuğu için kasım ayında 145 bin, aralık ayında ise 150 bin lira olacak. - Dünya Bankası Yönetim Kurulu bugün yaptığı toplantıda, ülke yardım stratejisi çerçevesinde Türkiye’ye 1,5 milyar dolar mali yardımda bulunulmasını onayladı. Kredi, 8 yıllık zorunlu eğitim uygulamasında kaynak olarak kullanılacak.

9 Eylül 1997: 20 bin liralık banknotlar bugün tedavülden kaldırılıyor. İlk kez 1988 yılının mayıs ayında tedavüle çıkarılan 20 bin liralık banknotlar bugünden başlamak üzere 10 yıllık yasal zaman aşımı süresinin sonu olan 9 Eylül 2007 tarihi akşamına kadar Merkez Bankası gişelerinde değiştirilebilecek.

12 Eylül 1997: Halk Bankası, İnternet üzerinde bir ‘Web Sitesi’ düzenleyerek elektronik iletişim çağına adım attı. Halkbank’ın sunduğu krediler hakkında bilgi almak isteyenler bu siteye girerek bilgi edinebilecek.

16 Eylül 1997: 45 yıllık Akkök Sanayi Grubu, Ak Enerj bünyesinde Bozüyük Santralı’nı devreye soktu. Resmi açılışı 14 Eylül’de Cumhurbaşkanı Demirel tarafından yapılan santralda 2 gaz türbini ve bir buhar türbini bulunuyor. Santralın toplam üretim kapasitesi 132 MW.

18 Eylül 1997: Avrupa Kalite Derneği’nin bu yıl ilk kez KOBİ’ler için koyduğu büyük ödülün sahibi Beksa oldu. Beksa, Brisa’nın radyal gövdeli lastiklerine çelikkort üretiyor. Brisa ise geçen yıl büyük ödülü almıştı.

20 Eylül 1997: Kocaeli’nin Alikahya beldesinde Türkiye-Güney Kore ortaklığıyla kurulan Hyundai Otomobil Fabrikası, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ve Başbakan Mesut Yılmaz tarafından, törenle işletmeye açıldı. Fabrika ilk aşamada yılda 60 bin otomobil üretecek, nihai otomobil kapasitesi ise 100 bin adet olacak. 1 milyon metrekarelik alana, 14 aylık bir çalışma sonucu 335 milyon dolarlık harcamayla kurulan fabrikada 700 işçi çalışıyor. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, törende yaptığı konuşmada ‘Dünyaca ünlü otomobil firması Hyundai üretim için haklı olarak Türkiye’yi seçiyor. 5 kıtaya mal satan Türkiye’ye tüm yabancı yatırımcıları davet ediyorum. Gelin Türkiye’de yatırım yapın. Kesinlikle pişman olmayacaksınız’ dedi.

21 Eylül 1997: Liberal Parti Genel Başkanı Besim Tibuk’un en büyük ortağı olduğu Net Şirketler Topluluğu’na bağlı 8 şirket hakkında, müflis Marmara Bank İflas Dairesi’nin başvurusu üzerine 6 ayrı mahkeme tarafından yaklaşık 1,5 trilyon liralık haciz kararı verildi. Karara gerekçe olarak şirketlerin kendilerine açılan kredileri zamanında ödememeleri gösterildi.

23 Eylül 1997: Hong Kong’da IMF heyetiyle görüşmeleri sürdüren ekonomi heyetinin başkanı Devlet Bakanı Güneş Taner, ‘IMF’in polisliğini istemiyoruz. Stand-by önerilerini geri çevirdik. Ancak ısrar ederlerse bütün şartları konuşuruz’ dedi. IMF’in Taner ve Hazine Müsteşarı Mahfi Eğilmez’in sunduğu Türkiye ekonomisi programını ciddiyet ve uygulanabilirlik açısından olumlu bulduğu bildirildi.

24 Eylül 1997: İMKB 2555 puana yükselerek tarihinin en yüksek zirvesine tırmandı. Böylece Refahyol’un istifa ettiği 18 Haziran’da borsaya 1 milyar lira yatıran tasarrufçu üç ayda 620 milyon lira kazanmış oldu.

27 Eylül 1997: Doğan Medya Grubu’nun Ankara’daki modern baskı tesisleri bugün Cumhurbaşkanı Demirel tarafından törenle açıldı. 10 yılda biten Doğan baskı tesislerinde başta Milliyet olmak üzere gruba bağlı gazeteler basılıyor. Baskı kapasitesi saatte 180 bin olan tesislerde aynı anda 100 sayfalık gazete basılabiliyor. - Borsa’da bugün yeni bir rekor daha kırıldı ve bileşik endeks 2592 puana yükseldi. Bu arada dolar 172 bin 400 liradan 172 bin 100 liraya, Mark 98 binden 97 bin 900 liraya geriledi.

27 Eylül 1997: Türkiye’nin ilk özel televizyonu Star TV kuruluşunun 8′inci yıldönümünü ve yeni yayın dönemini Lütfi Kırdar Uluslararası Kongre ve Sergi Sarayı’nda düzenlenen bir partiyle kutladı. Star TV, 27 Eylül 1990 günü yayına başlamıştı. - Türkiye’de tarihi eser ve vergi kaçırmak suçlarından aranan işadamı Halil Bezmen’in iadesi için yapılan talep Amerikan makamları tarafından reddedildi. Bezmen’le ilgili İstanbul’da süren davaların sonuçlanmasından sonra iadesi için yeniden girişimlerde bulunulacak.

28 Eylül 1997: 5 milyar bildirimi resmen ertelendi. Karaparanın aklanmasına ilişkin mevzuat çerçevesinde 5 milyar liranın üzerindeki işlemlerle ilgili olarak 1 Ekim’de başlatılması öngörülen bilgi verme zorunluluğu 1 Ocak 1998 tarihine ertelendi. Bu konudaki Bakanlar Kurulu Kararı 1 Ekim 1997′de yürürlüğe girmek üzer Resmi Gazete’de yayınlandı.

29 Eylül 1997: Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü yolcu taşıma ücretlerine yüzde 10 zam yaptı. Ankara-İstanbul mavi tren ücreti 1 milyon 600 bin, Ankara-İstanbul Başkent Ekspresi 2 milyon lira oldu. - Etibank Seydişehir Alüminyum Tesisleri’nde üretilen alüminyum ve yan ürünlerine zam yapıldı. - Fransızların yönetimindeki Ankara Çimento Fabrikası’nda üretilen torbalı ve dökme çimentonun fabrika çıkış fiyatlarına yüzde 6.3 oranında zam yapıldı.

7 Ekim 1997: Alman Markı, ilk kez 100 bin lira sınırını aştı ve 100 bin 500 liradan işlem gördü. Dolar ise 1996′nın aralık ayında 100 bin lira sınırı geçmişti.

8 Ekim 1997: Koç Topluluğu şirketlerinden Kav Orman Sanayii, İsveçli kibrit üreticisi Swedish Match ile ortak oldu. Kav Orman Sanayi tarafından İMKB’ye gönderilen yazılı açıklamaya göre Kav’ın kibrit işleri Swedish Match ile ortak olarak kurulacak yeni şirket tarafından yürütülecek. Kurulacak yeni şirkette Kav’ın hissesi yüzde 40, Swedish Match’ın ise yüzde 60 olacak. Kav kendine ait sermaye payını makine teçhizatını koyarak karşılayacak, yabancı şirket ise sermaye payını nakden ödeyecek.

9 Ekim 1997: Şekerbank 44 yaşında. Banka, 44. kuruluş yıldönümü nedeniyle bir ay boyunca müşterilerine özel yapılmış şekerlemeler ikram edecek.

10 Ekim 1997: Akaryakıta ve tüpgaza zam yapıldı. Hükümetin kuruluşundan bu yana geçen 100 gün içinde yapılan üçüncü zamdan sonra 50 litrelik bir otomobilin deposunu doldurmanın bedeli 4.9 milyon liradan 7.8 milyon liraya yükseldi. Tüpgaz zammı da yüzde 2.2 ile 3 arasında değişiyor.

13 Ekim 1997: Borsa bileşik endeksi 3 bin puanı aşarak 3048 puanla yeni bir rekor kırdı.

14 Ekim 1997: Aşırı yağışlar İstanbul’a felaket getirdi. 3 kişi öldü, yüzlerce evi su bastı. - Borsa’da çifte rekor. Bileşik endeks 3212 puana yükselirken, 84 trilyonluk işlem hacmiyle ikinci bir rekor kırıldı.

14 Ekim 1997: 1993 yılından bu yana, yapımı yılan hikâyesine dönen Atatürk Hava Limanı’nın yeni dış hat terminal ihalesine ilişkin anlaşma DHMİ ile Tepe-Akfen-Wien AG Konsorsiyumu yetkilileri arasında imzalandı. 170 bin metrekarelik alan üzerine kurulacak ve 30 ayda tamamlanacak yeni terminal binasının yapımına 306 milyon dolar harcanacak. Terminalin projesi yüksek mimar Ebru Kantaşı Behlül tarafından hazırlandı.

15 Ekim 1997: Merkez Bankası Para Piyasaları ve Fon Yönetimi Genel Müdürlüğü, bugün onuncu kuruluş yıldönümünü kutluyor. Kuruluş önce 1986 yılında Emisyon Genel Müdürlüğü bünyesinde faaliyete geçmiş, 1987 yılında ise genel müdürlük olarak örgütlenmişti.

16 Ekim 1997: Futbol dünyasının da çok yakından tanıdığı, Galatasaray’ın eski başkanlarından Alp Yalman’ın ortak olduğu Tatko Otomobil, Goodyear’daki yüzde 2.36′lık payını Goodyear SA’ya sattı. İMKB toptan satışlar pazarında bir adet hisse 83 bin lira fiyattan satıldı. 12 milyon 628 bin adet hisse senedinin satışından TATKO kasasına yaklaşık bir trilyon 45 milyar liralık bir para girişi sağlanmış oldu. - CHP’li Hikmet Çetin bugün yapılan dördüncü tur oylamada 373 oy alarak TBMM’nin yeni başkanı seçildi. Son turda ANAP da Çetin’e oy verdiği için Mustafa Kalemli 66 oyda kaldı, 53 oy boş çıktı. - Banka ve sigorta muameleleri vergisi oranını yüzde 5′ten yüzde bire düşüren kararnamenin yürürlük tarihi 1 Ocak 2000 tarihine ertelendi. - İstanbul-İzmir arasındaki 566 kilometrelik yolu 86 kilometre ve 1,5 saat kısaltacak olan 1,8 milyar dolarlık (320 trilyon lira) İzmit Körfez geçişi ihalesini kazanan AJTC ile Karayolları Genel Müdürlüğü arasında yap-işlet-devret sözleşmesi imzalandı. Törene AJTC’yi oluşturan Japon, İngiliz firmaları temsilcileri, yerli ortak ENKA’nın sahibi Şarık Tara katıldı. Projeyle, dünyanın en büyük ikinci asma köprüsü (1688 metre uzunluğunda) İzmit Körfezi’ne yapılacak. İnşaat süresi 49 ay olup projenin köprü bölümü 2002 yılında ulaşıma açılacak. -81 milyar dolar borcumuz var. Türkiye’nin toplam dış borç stoku geçtiğimiz haziran sonu itibariyle 82 milyar 166 milyon dolara yükseldi. Dış borcun 61.3 milyar dolarını orta ve uzun, 20.8 milyar dolarını da kısa vadeli borçlar oluşturuyor. Toplam dış borcun 48.2 milyar doları kamuya ait bulunuyor. Bunun 29 milyar 793 milyon doları genel ve katma bütçeli kuruluşlara, 18 milyar 462 milyon doları da diğer kamu kuruluşlarına ait. Özel sektörün dış borç tutarı ise 13 milyar 49 milyon dolar olarak belirlendi. -21 milyar dolarlık rezerv. Bu arada Merkez Bankası döviz rezervi 21 milyar doları devirdi. Rezerv bir haftada 609 milyon dolar artarak 10 Ekim’de 21 milyar 144 milyon dolarla yeni bir rekor kırdı. ‘Akşam’ (17 ekim 1997)

17 Ekim 1997: AEG Eti Elektrik Endüstrisi AŞ’nin 4 trilyon lira olan sermayesinin hisselerinin yüzde 99.82’si uluslararası bir kuruluş olan GEC ALSTHOM tarafından alındığından ticari ünvanı ‘GEC ALSTHOM’ olarak değiştirildi ve tescil edildi. - Borsa’da yine rekor kırıldı. Bileşik endeks yüzde 592′lik artışla 3451 puana çıktı.

23 Ekim 1997: İMKB Başkanlığı’na Hazine Eski Müsteşarı Osman Birsen atandı. Borsa’da bir rekor daha kırıldı ve bileşik endeks 3543 puana yükseldi.

24 Ekim 1997: Kangal Termik Santralı’nın 20 yıllık işletme hakkını Koç Holding aldı.

28 Ekim 1997: Uzakdoğu borsalarında başlayan finansal kriz, tüm dünyayı olduğu gibi İMKB’yı de etkiledi. Fiyatlar yüzde 20 oranında gerilerken mark yüzde 2.3 oranında arttı.

2 Kasım 1997: Güneydoğu’nun kömür deposu Şırnak Kömür Ocakları, dört yıl aradan sonra tekrar faaliyete geçti. Valilik, halkın ocaklara ortak edilmesi için çalışma başlattı. 100 milyon ton rezervi bulunan kömür ocaklarının açılmasıyla kent merkezinde bine yakın kişiye iş olanağı doğdu.

5 Kasım 1997: Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Sıtkı Alp Eğitim Vakfı tarafından yaptırılan Çankaya Üniversitesi’nin açılışını yaptı. Demirel, törende yaptığı konuşmada, ‘Bir Darülfünun’dan 69 üniversiteye, 10 bin öğretmen 200 bin öğrenciden 600 bin öğretmen ve 15 milyon öğrenciye geldik’ dedi.

6 Kasım 1997: ABD Hava Kuvvetleri ülkelerinin dışında ilk defa yabancı finansal bir kurum olan Kentbank’a, ‘1997 bankacılık üstün hizmet ödülü’ verdi. Ödülü Kentbank Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Süzer’e sunan İncirklik Üssü Komutanı Jonathan S. Gration, Kentbank’ın çalıştıkları bankaların en üst düzeyinde olduğunu söyledi.

10 Kasım 1997: Akaryakıta yılın onuncu zammı yapıldı.Yüzde 5 zamla süper benzinin litresi İstanbul’da 163 bin 900, Ankara’da 164 bin 500, İzmir’de de 163 bin 200 lira oldu. Bu arada şeker fiyatlarına da önümüzdeki aydan itibaren her ay otomatik olarak yüzde 5 zam yapılması kararlaştırıldı.

11 Kasım 1997: Milli Piyango’nun şans oyunlarından Sayısal Loto, bir yaşını doldurdu. Sayısal Loto 51 haftada 22 trilyon 673 milyar lira dağıttı, kamuya 17 trilyon 358 milyar lira kazandırdı. - Akaryakıta yapılan zamdan sonra likit petrol gazı (LPG) fiyatları da yüzde 5 oranında artırıldı. 12 kg‘lık tüp İstanbul’da 1 milyon 320 bin, Ankara’da 1 milyon 293 bin liradan satılmaya başlandı. - İskenderun Demir Çelik Fabrikası demir çelik ürünlerine ortalama yüzde 2,5 oranında zam yaptı. - Bakanlar Kurulu yılbaşından itibaren öğretmenlere diğer memurlara göre yüzde 18 fazla zam yapılması kararı aldı. Bu amaçla 1998 bütçesine 150 trilyon lira ek ödenek konulacak.

11 Kasım 1997: ‘Haksız mal edinimi’ iddiasıyla haklarında dava açılan, aralarında Ulaştırma eski Bakanı Oğuz Tezmen, Türk Telekom eski Genel Müdürü Cengiz Bulut ile Posta İşletmesi eski Genel Müdürü Veli Bettemir’in de bulunduğu 34 bürokratın yargılanmasına Ankara 6. Asliye Ceza Mahkemesi’nde başlandı. Haklarında üçer yıldan beşer yıla kadar hapis cezası istenen sanıkların yurtdışına çıkış yasağı ve mallarına ihtiyati tedbire devam kararı alındı.

13 Kasım 1997: TÜSİAD ve KALDER tarafından verilen ‘Ulusal Kalite Büyük Ödülü’nü, Koç Grubu’nun amiral gemisi Arçelik aldı. Eczacıbaşı topluluğu şirketlerinden İpek Kâğıt da Ulusal Kalite Başarı Ödülü’nün sahibi oldu. İstanbul’da kongre salonundaki görkemli törende söz alan işadamı Sakıp Sabancı, ‘Lütfen rahmetli Koç’u alkışlayalım’ deyince 2 bin kişi ayağa kalkarak alkışladı. Suna Kıraç gözyaşlarını tutamadı.

15 Kasım 1997: Türkiye, yedinci otomobil fabrikasına kavuştu. Japon otomotiv devi Honda ve Anadolu Grubu ortaklığıyla 50 milyon dolar harcanarak (9.3 trilyon lira) Gebze’de kurulan ‘Anadolu Honda Otomobil Fabrikası’ Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından açıldı. Cumhurbaşkanı Demirel törende yaptığı konuşmada ‘14 ay önce temelini attığı tesisin bir Japon mucizesi olduğunu’ belirtti. ‘Türkiye’ye gelip yatırım yapmak isteyen herkese kapımız açık’ dedi. Fabrikada ilk yıl 30 bin araç üretilecek. Tesis 2000 yılına kadar 300 milyon dolar harcanarak 100 bin otomobil üretecek kapasiteye erişecek. Tesisin Avrupa’daki ikinci büyük Honda Fabrikası olduğu bildirildi. Türkiye’de halen Otosan (Ford) 1960 - Tofaş (1971) Renault (1971), GM Opel (1990), Toyotasa (1994) ve Hyundai (1997) otomobil fabrikaları bulunuyor. Anadolu Honda Otomobil Fabrikaları’nın yedincisini oluşturdu.

19 Kasım 1997: Çay-Kur, ürettiği paketli kuruçay fiyatlarına yüzde 1.6 ile yüzde 9.3 arasında değişen oranlarda zam yaptı. Yapılan zamlarla 100 gramlık Kamelya Çayı 75 bin, bir kiloluk Rize Tursit Çayı da 900 bin liraya yükseldi. - Motorlu Taşıt ve Alım Vergileri yeniden değerleme oranı olarak saptanan yüzde 80.4 oranında artırıldı. Karar, 1 Ocak 1998′de yürürlüğe girecek.

20 Kasım 1997: Türk Telekom Genel Müdürlüğü, telefon konuşma ücretlerini yüzde 5.6, tesis ücretlerini ise yüzde 7.1 oranında artırdı.

20 Kasım 1997: Tekel Tütün İşleme Fabrikası Diyarbakır’da kuruldu. Doğu ve Güneydoğu bölgelerinde yetiştirilen tütünü işliyor.

21 Kasım 1997: Bakanlar Kurulu, bedelsiz ithalat yoluyla Türkiye’ye getirilecek otomobillerin üç yaşından büyük olmamasını kararlaştırdı. Yurtdışında en az iki yıl oturduktan sonra ikametlerini Türkiye’ye nakledenlerle yurtdışındaki milli ve uluslararası kadrolara atanıp bu görevlerden dönen kamu görevlilerinin Türkiye’ye bedelsiz ithalat koşuluyla getirecekleri otomobillere ‘Üç yıldan eski olmaması’ koşulu getirildi. Bu yolla getirilen otomobiller için daha önce yaş koşulu aranmıyordu.

24 Kasım 1997: Başbakan Mesut Yılmaz, İzmir’in su sorununu çözecek olan Tahtalı Barajı Su Alma Yapısı ve Arıtma Tesisi’ni hizmete açtı.

26 Kasım 1997: Geçen yıl kabul edilen 4207 sayılı yasanın getirdiği, kapalı yerlerde, devlet dairelerinde, terminallerde, istasyonlarda, nakil araçlarında ve spor salonlarında sigara içme yasağı bugün başladı. Yasağa uymayanlara 10 milyon lira para cezası kesilecek. Ayrıca sigara ve tüm tütün ürünlerinin reklam ve tanıtımı da yasaklandı. Buna aykırı hareket edenlere 500 milyon lira para cezası verilebilecek. Yasağın başlamasıyla birlikte Atatürk Hava Limanı’ndaki ve free shop’lardaki sigara reklamlarında marka isimleri kaldırıldı. ‘Tütün mamullerinin zararlarının önlenmesine dair yasa’ uyarınca bazı kuruluşlar, tiryakiler için özel tecrit odaları yaptırmaya başladılar.

28 Kasım 1997: Türkiye ‘Europe Tax Free Shopping (ETS)’ adı verilen bir sisteme dahil oldu. Bu sistemle giriş kapısı veya vitrininde ‘Tax Free’ etiketi ya da çıkartması bulunan alışveriş mağazalarından mal satın alan turistler, ödedikleri KDV’yi zahmetsizce geri alabilecekler. Yetkililer her türlü mala KDV iadesi yapılacağını, ortalama iade oranının yüzde 15 olduğunu bildirdiler.

29 Kasım 1997: İstanbul gazeteleri, fiyatlarına 10 bin lira zam yaparak 80 bin liraya çıktı.

30 Kasım 1997: Genel Nüfus Tespiti ve seçmen yazımı yapıldı. 11 Aralık günü alınan ilk sonuçlara göre Türkiye’nin nüfusu 62 milyon 606 bin kişi, nüfusun yüzde 65′i il ve ilçe merkezlerinde yaşıyor. Bu arada nüfus tespiti sırasında evin reisi olarak erkeğin kabul edilmesi ve sadece erkeğin mesleğinin sorulması hanımlar arasında büyük tepki yarattı. DİE ise yaptığı açıklamada, ‘Hane halkı reisinin mesleği’ sorusu ile kadın-erkek ayırımı yapmadıklarını, 30 Kasım’da yapılanın nüfus sayımı değil, nüfus tespiti çalışması olduğunu bildirdi. Nüfus tespitinin faturası 14 trilyon lira olarak hesaplandı. - Akaryakıt ürünlerine yüzde 9 oranında zam yapıldı. Zamdan sonra süper benzin İstanbul’da 178 bin 700, normal benzin 165 bin 700 lira oldu. Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Güneş Taner akaryakıta 6 ay süreyle zam yapılmayacağını açıkladı. Bunun toptan eşyada aylık fiyat artışını yüzde 2-3′lere çekeceğini bildirdi.

1 Aralık 1997: Maliye Bakanlığı’nın ‘Kira bildirim tebliği’ yürürlüğe girdi. Kiracılar, ev sahiplerinin kira gelirleri konusunda gerçek beyanda bulunacak. Bulunmayanlar 3 ay hapis yatacak. Maliye Bakanlığı’nın kendilerini vergi memuru gibi kullanmak istediğini belirten kiracılar bu uygulamanın ev sahibi ile kiracıyı birbirine düşüreceğini söylediler. Tepki büyük. - KİT zamları donduruldu! Başbakan Mesut Yılmaz, devlet tarafından üretilen tüm ürün ve hizmetlere 6 ay süreyle hiç zam yapılmayacağını açıkladı. Enflasyonla mücadele için sabit fiyat uygulamasına geçen hükümetin zam yapmayacağı KİT ürün ve hizmetleri şöyle: Petrol ürünleri, Tekel ürünü içki ve sigara, çay, tuz, şeker, ispirto, gübre, demir çelik, alüminyum, taşkömürü, elektrik, telefon, orman ürünleri, kâğıt, mektup ve telgraf, uçak ve tren bilet üretleri, köprü ve otoyol geçiş ücretleri. - Hükümetin kararı üzerine iki yıldır her ay elektriğe zam yapan TEDAŞ, bu ay zamdan vaz geçti. Şeker fabrikaları her ay otomatik zam kararını askıya aldı. Buna karşılık SEKA Genel Müdürlüğü yaklaşık bir aylık aradan sonra kâğıt fiyatlarına ortalama yüzde 5-8.1 arasında zam yaptı. Zamdan sonra birinci hamur (60 gr) kâğıdın tonu 148 bin 418 liradan 159 bin 500 liraya çıktı. - Cavit Çağlar başkanlığındaki İpek Grubu, özelleştirme kapsamındaki Etibank’a 155,5 milyon dolarla en yüksek teklifi verdi. Böylece Çağlar, İnterbank’tan sonra Etibank’ın da sahibi oldu. Bu bedelin yüzde 40′ı peşin, kalanı ise iki yılda ödenecek. Etibank daha önce 185 milyon dolara Doğan Kumaşçılık’a satılmış, ancak firma bedeli ödeyememişti. İhale TV’den naklen yayınlandı.

3 Aralık 1997: Patronlar zam yapmama konusunda söz vermiyor! TÜSİAD Başkanı Muharrem Kayhan, Başbakan Mesut Yılmaz’ın KİT ürünlerine 6 ay zam yapılmayacağı yönündeki sözlerinin ardından özel sektörün merakla beklenen tavrına açıklık getirdi. Kayhan, TÜSİAD’ın piyasa ekonomisini savunduğunu hatırlattı ve ‘Özel sektörün fiyatlarını piyasa belirler. Dernek olarak bağlayıcı nitelikte zam yapmama kararı alamayız’ dedi. İşadamı Sakıp Sabancı, Başbakan’ın açıklamasını ‘Bu, şok paketin bir ayağıdır. İnanıyorum ki bunu tamamlayan detaylar da gündeme gelecektir’ şeklinde değerlendirdi. Sabancı, ‘Bu hükümeti, ilkede kutluyorum. Siz bir şeyler yapmak için cesurca bir yoldasınız. Yola devam edin, detayları getirin diyorum. Paketi görünce alkışlanacak yerler varsa alkışlayacağız. Kaygılı yerler varsa kaygıyı söyleyeceğiz’ dedi. Bursa bağımsız milletvekili, işadamı Cavit Çağlar Mesut Yılmaz’a ilk destek veren işadamı oldu. Çağlar, sahip olduğu şirketlerin hiçbirinin ürünlerine 6 ay boyunca zam yapmayacağını açıkladı. Çağlar’ın sahibi olduğu Nergis, Polylen ve SİFAŞ’ın 9 aylık cirosu 110 trilyon liraya ulaşıyor. Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu Başkanı Refik Baydur da hükümetin böyle bir kararı uygulamasının mümkün olduğunu belirtti, ‘Ancak altı ay sonunda zam gelecek beklentisiyle stokçuluk ve spekülasyon çıkabilir’ dedi.

5 Aralık 1997: Bir süredir izlenecek ekonomi politikaları konusunda hükümetle görüş ayrılığına düşen Hazine Müsteşarı Mahfi Eğilmez bugün görevinden istifa etti. İstifa haberi 3115 puana yükselen borsada bileşik endeksin 2968′e düşmesine yol açtı.

6 Aralık 1997: Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Güneş Taner, altı ay boyunca fiyatlara zam yapmamanın maliyetinin 1 milyar doları geçmeyeceğini söyledi. Taner, Başbakan Mesut Yılmaz’la birlikte savundukları fiyat paketinin kaynaklarını şöyle anlattı: ‘Ben akaryakıta altı ay boyunca zam yapmayacağım derken güvendiğim somut bazı veriler var. Dünyada petrol fiyatları iniyor. Ayrıca OPEC petrol üretimini yüzde 10 artıracağını açıkladı. Bu da fiyatları indirecek. Öteki KİT ürünlerini de koyalım. Geçmiş altı ayda bunun maliyeti 1 milyar doları geçmemiştir. Günümüzdeki 6 ayda da geçmez.’

10 Aralık 1997: Madeni 500, 1000 ve 2500 liralıklar tedavülden kaldırıldı. Böylece Türkiye’de en küçük para birimi madeni 5 bin liralıklar oldu. Tedavülden kaldırılan bu paralar 15 Aralık 1999′a kadar mal sandıkları, Merkez Bankası ve Ziraat Bankası şubelerince değiştirilecek.

11 Aralık 1997: Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK) yüzde 30′luk ücret zammını protesto etmek amacıyla bugün bütün yurtta işi bırakma eylemi yaptı. Eylem nedeniyle trenler çalışmadı, vergi daireleri ve Bağ-Kur’da işler durdu, hastanelerde acil vakalar dışında çalışma yapılmadı, dersleri boş geçen okullar tatil edildi. Eyleme yurt çapında 1 milyon işçi katıldı. - Amerikan Hastanesi ve İntermed Tıp Merkezi ortaklığıyla kurulan Medamerikan Polikliniği Koç Holding Yönetim Kurulu Başkanı Rahmi Koç tarafından açıldı. Bağdat Caddesi’nde Çiftehavuzlar’da açılan poliklinik 1 milyon 200 bin dolara mal oldu. - Ankara’da boykot. Başbakan Mesut Yılmaz, Türkiye’yi diğer adaylarla aynı statüye sokmadığı için 15 Avrupa ülkesinin liderinin Lüksemburg’daki yemek davetine katılmayı reddetti. Mesut Yılmaz bu kararı, yarın başlayacak AB zirvesinde ele alınacak nihai karar taslağını görünce aldı. Türkiye-AB ilişkilerini Kıbrıs, Yunan, Kürt ve insan hakları sorunlarına bağlayan taslaktaki AB adaylığının onaylanmamasına Yılmaz ‘Ayrıcalık yapıyorsunuz’ diyerek tepki gösterdi.

11 Aralık 1997: TBMM, Susurluk olayıyla ilgili olarak DYP Elazığ Milletvekili Mehmet Ağar ve Şanlıurfa Milletvekili Sedat Bucak’ın dokunulmazlıklarını kaldırdı. Ağar ve Bucak’ın bu karara karşı Anayasa Mahkemesi’ne 7 gün içinde itiraz hakları bulunuyor.

13 Aralık 1997: 40 milyon dolara mal olan Migros Beylikdüzü Alışveriş Merkezi bugün açıldı. 63 bin metrekarelik alanda 3 katlı, 3 bloktan oluşan alışveriş merkezinin içinde 12 bin metrekarelik bir hipermarket, 90 ihtisas mağazası, eğlence merkezi, beyaz eşya mağazaları gibi değişik işyerleri hizmet verecek. Merkezde 22 bin çeşitli ürün satılıyor.

14 Aralık 1997: Avrupa Birliği’nin, adaylık için Türkiye’ye bir dizi koşul sıralaması Ankara’da öfke kasırgası estirdi. Yılmaz’ın Demirel’le yaptığı görüşmenin ardından olağanüstü toplanan Bakanlar Kurulu tüm koşulları reddetti ve Avrupa ile ilişkilerinin çerçevesini yeniden çizerek Avrupa’ya rest çekti. İşte Türkiye’nin Cevapları: x Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye koyduğu tüm koşullar reddedildi. Türkiye 1998′in mart ayında Londra’da yapılacak Avrupa Konferansı’na katılmayacak. x AB ile ilişkiler artık 1963 Ankara Anlaşması çerçevesinde yürütülecek. Böylece Turgut Özal’ın 1987′de yaptığı tam üyelik başvurusu gündemden düştü. x Türkiye Avrupa Birliği ile artık Kıbrıs, Ege ve İnsan Hakları konularını görüşmeyecek. Bu konular sadece AB ülkeleriyle ikili düzeyde ele alınacak. x AB, Türkiye’ye söz verdiği mali yardımları yerine getirmediği takdirde gümrük birliği konusunda adım atılmayacak, geliştirilmesine çalışılmayacak. x Rum yönetimi AB’ye üyelik müzakerelerine başlayacağı için KKTC ile Türkiye’nin entegrasyonu hızlanacak, ortak savunma doktrini oluşturulacak. x NATO’ya eski Doğu bloku ülkelerinin alınmasını Türkiye veto edecek. Bu konudaki kararı TBMM verecek.

16 Aralık 1997: Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’nun (DİSK) 8 Aralık günü İstanbul’dan başlattığı ‘Sendikal Haklar yürüşü’ bugün Ankara’da sona erdi. Gebze, Kocaeli, Adapazarı, Bilecik, Eskişehir güzergâhını izleyen 200 kişilik grup ‘Kendimiz için değil Türkiye için Ankara’ya yürüyoruz’ sloganıyla yola çıktı. DİSK Başkanlar Kurulu, şube ve işyeri temsilcileri ile işlerinden çıkarılanları temsilen bir grubun katıldığı yürüyüşçüler, yol boyunca diğer sendika üyesi işçilerden de büyük destek gördüler. DİSK üyesi işçiler, 24 Nisan 1995′te de ‘Mezarda emekliliğe hayır’ sloganı ile İstanbul’dan Ankara’ya yürüyüş başlatmıştı.

25 Aralık 1997: ‘Samsun’ ve ‘Yeniharman’ artık yabancı sigara. Tekel’in Samsun ve Yeniharman sigaralarını üreten Akhisar Fabrikası’nın yüzde 51 hissesi İngiliz-Amerikan şirketi BAT’a satıldı. Sigaraların isim hakkı da bu şirkete geçti. Fabrika 18 ayda tamamlanacak ve şirket 300 milyon dolarlık yatırım yapacak. Ancak satışın ihale açılmadan ve danışman firma kullanılmadan yapılması tartışma yarattı.

27 Aralık 1997: Cumhuriyetin kuruluşunun 50. yıldönümünde, 29 Ekim 1973 tarihinde hizmete giren Boğaziçi Köprüsü’nden 1 milyarıncı araç bu gece geçti. Bu aracın sürücüsüne verilmek üzere gümüş tabak içinde çikolata hazırlatıldı ve geriye sayım başladı. Beklenen an saat 22.30 sıralarında geldi. Tiyatrodan dönen Haldun Kırıkoğlu, eşi ve iki çocuğu 34 HAL 04 plakalı otomobilleriyle köprüye girdiklerinde çikolata verildi ve ücret alınmadı. Kırıkoğlu ailesi bunu bir kamera şakası zannetti.

29 Aralık 1997: Dedeman Grubu Palandöken’den sonra Erciyes’te de kayakseverlere hizmet verecek. Erciyes Dağı eteklerinde yaptırılan 60 odalı, 180 yatak kapasiteli Erciyes Dedeman Oteli törenle hizmete açıldı.

31 Aralık 1997: Bakanlar Kurulu, karapara ile mücadele çerçevesinde 5 milyar liranın üzerindeki işlemler için devamlı bilgi verme zorunluluğunu kaldırdı. Karapara ile ilgili yeni yönetmelik Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre finans kurumları için öngörülen 2 milyar lira ve üzerindeki işlemlerde kimlik tespiti zorunluluğu Milli Piyango İdaresi ve Jokey Kulübü için de geçerli olacak. Bu kuruluşlar söz konusu kimlikleri 5 yıl süreyle muhafaza etmek zorunda bulunacaklar. Merkezi Türkiye’de bulunan yükümlülerin yurtdışındaki şube ve acenteleri ve yurtiçinden yurtdışına, yurtdışından yurtiçine yapılan transferler dahil Türkiye’de yapılan işlemler açısından ülkeler itibariyle kimlik tespiti zorunluluğuna tabi tutulabilecek. - 1997 Tüketici Fiyatları İndeksi DİE: 99.1, İTO: 97.9 Toptan Eşya Fiyatları İndeksi: DİE: 91, İTO: 88.1

1996

1 Ocak 1996: AB ile Gümrük Birliği Anlaşması yürürlüğe girdi. Bu arada Bakanlar Kurulu’nun, ‘Türk gümrük tarifesinin topluluk ortak gümrük tarifesine uyumu’ hakkındaki kararı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi. Bu arada motor hacmi 2000 cc’nin üzerindeki otomobillerin AB’den ithalinde yüzde 38.3 olarak alınan gümrük vergisi ve Toplu Konut Fonu kaldırıldı.

5 Ocak 1996: Mobil, Türkiye’deki arama-üretim şirketini sattı. - GESTAŞ, tersanelerin işletme hakkı devri için açılan ihaleden çekildiğini açıkladı.

6 Ocak 1996: Küçük ve orta ölçekli (KOBİ) işletmelerin bir araya gelerek ihracata yönelmelerini teşvik için sektörel dış ticaret şirketlerinin kuruluş koşulları kolaylaştırıldı. Kalkınmada öncelikli yörelerle aynı dalda faaliyet gösteren 10 firma bulunmayan yörelerde, 5 ortakla da sektörel dış ticaret şirketi kurulabilecek. - Yeni ihracat rejimi yürürlüğe girdi. Uluslararası anlaşmalarla yasaklanmış olan mallar dışındaki tüm malların ihracatı serbest bırakıldı.

8 Ocak 1996: İstanbul’da ekmeğe zam yapıldı. 250 gramlık ekmek 11 bin liradan 13 bin liraya çıktı. - 1995 yılında izin verilen yabancı sermaye tutarı önceki yıla göre yüzde yüz artarak, 2.9 milyar dolara ulaştı. Ancak fiili giriş 1 milyar 250 milyon dolar olarak belirlendi. - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 3 Kasım 1995 tarihinde Çukurova Elektrik için aldığı elkoyma kararını 3 Ocak 1996 tarihi itibariyle kaldırdı. Böylece Uzan’lar, 24 Ocak’ta yapılacak genel kurul toplantısı ile şirket yönetimine girme şansını yakaladılar. Bakanlık, ÇEAŞ’tan istedikleri taleplerin yerine getirildiğini açıkladı.

9 Ocak 1996: Terör işadamı Özdemir Sabancı’yı hedef aldı! Sabancı Holding Otomotiv Grubu Başkanı Özdemir Sabancı, Toyotasa Genel Müdürü Haluk Görgün ve Sekreter Nilgün Hasefe, Sabancı Center’in 25. katında uğradıkları silahlı saldırı sonucu öldürüldü. İki kişi oldukları belirlenen saldırganlar kaçtı.

10 Ocak 1996: Ümraniye’deki E Tipi Cezaevi’nde çıkan olaylarda ölen 3 kişinin cenaze törenini izlerken, gözaltına alınan Evrensel Gazetesi Muhabiri Metin Göktepe’nin gözaltındayken polisler tarafından dövülerek öldürüldüğü iddia edildi. Yapılan otopside, Göktepe’nin kafa travmasına bağlı beyin kanamasından öldüğü, ayrıca bir kaburgasının kırık olduğu saptandı.

10 Ocak 1996: Hazine bugünkü ihalede 128 trilyon liralık rekor bono satışı yaptı. Satış, 29 Aralık’ta yapılan 100 günlük bono ihalesinde gerçekleşen yüzde 145′lik ortalama faizin 7 puan aşağısında faizle gerçekleşti.

13 Ocak 1996: Tarım Bakanlığı bayiden bayiye gübre satışlarını 31 Ocak’tan itibaren yasakladı. Bakanlık alt bayilik sistemini de aynı tarihten geçerli olarak yürürlükten kaldırdı.

14 Ocak 1996: Yayınına uzunca bir süre ara vermiş olan ‘Son Havadis’ Gazetesi yeniden çıkmaya başladı.

16 Ocak 1996: Türk Boston Bank, Alman AB Anker Bank’ı 1 trilyon liraya satın aldı. - Trabzon Limanı’nda, Trabzon-Sochi seferini yapmaya hazırlanan Asya Feribotu, silahlı Çeçen eylemciler tarafından, ‘Rusya’nın Çeçen politikasını’ protesto amacıyla kaçırıldı. Gemideki yolculardan 43′ü Türk, 115′i Rus. 6 eylemcinin lideri Muhammed Tokcan, telsizle yapılan görüşmelerde gemiyi İstanbul’a getireceklerini söyledi.

17 Ocak 1996: Alman moda evi Escada Türk piyasasına girdi. Etiler’de bir villada ilk mağazasını açan Escada’nın Türkiye temsilciliğini Donna Giyim yapıyor.

19 Ocak 1996: Trabzon Limanı’ndan silah zoruyla kaçırdıkları Asya Feribotu’nu sıkı pazarlıklarla dolu 72 saatlik bir yolculuktan sonra İstanbul Boğazı girişine getiren Çeçen eylemciler, saat 17.45 sıralarında teslim oldu. Gemideki yolcular, eylemcilerin kendilerine kötü davranmadığını söylediler.

22 Ocak 1996: Hazine yılın ilk dış borçlanmasını yaptı. Dış piyasalarda 500 milyon marklık 5 yıl vadeli tahvil sattı.

25 Ocak 1996: Yapı Kredi Bankası Yönetim Kurulu ve Balıkesir Sanayi Odası Başkanı Rona Yırcalı, Paris’te yapılan Milletlerarası Ticaret Odası ICC’nin genel kurulunda yönetim kurulu üyeliğine seçildi. ICC’nin 120 ülkeden üyesi bulunuyor. - Bursa’da Oyak-Renault Fabrikası, stokların artması nedeniyle üretime bir süre ara verdi. - Zorunlu tasarruf nemalarının 1 Şubat’tan itibaren ödenmesi kararlaştırıldı.

26 Ocak 1996: 1995 yılında konsolide bütçe giderleri 1 katrilyon 720 trilyon lira, gelirleri ise 1 katrilyon 406 trilyon lira olarak gerçekleşti.

27 Ocak 1996: Bursa’da 1963 yılından beri hizmet veren Teleferik, özelleştirildi. Belediye Encümeni’nce yapılan açık artırma yoluyla ihaleyi 10 yıllığına 1 milyar 701 milyon liralık teklif veren Adaş AŞ kazandı. - Gazeteci Metin Göktepe’nin gözaltındayken dövülerek öldürüldüğü iddialarıyla ilgili olarak Eyüp İlçe Emniyet Müdürü, 2 emniyet amiri, 1 komiser yardımcısı ile 11 polisin silah ve kimliklerine el konularak açığa alındı.

28 Ocak 1996: Bodrum açıklarında kayalıklardan oluşan Kardak Adası, Türk-Yunan ilişkilerinin birdenbire gerginleşmesine yol açtı. Olay, bir Türk gemisinin Kardak kayalıklarında karaya oturmasıyla başladı. Yunanlılar, adanın kendilerine ait olduğunu, Türkler’in gemiyi kurtarmaya hakları olmadığını öne sürdü. Bu iddia, ilişkileri gerginleştirdi. Ada etrafında Türk ve Yunan savaş gemileri dolaşmaya başladı. Bu arada, olayla ilgili olarak haber yapmak üzere bölgeye giden Hürriyet Haber Ajansı muhabirleri Aykut Fırat ve Cesur Sert, adaya Türk bayrağı dikince, ortalık büsbütün karıştı. Adaya çıkan Yunan askerleri, Türk bayrağını indirerek, Yunan bayrağını çektiler. Yunan hücumbotları da adayı kuşattı, ancak iki Türk hücumbotunun geldiğini görünce kendi karasularına döndüler.

29 Ocak 1996: ‘Kardak krizi’ bugün de tüm yoğunluğuyla sürdü. Yunanistan Başbakanı Kostas Simitis, Kardak adasının kendilerine ait olduğu iddialarını yineledi. Ankara’da yapılan açıklama ise çok sert oldu: Kardak kayalıklarına bayrak dikilmesi savaş nedeni olacaktı! Başbakan Çiller başkanlığında yapılan ve üst düzey komutanların da katıldığı toplantıda, Türkiye’nin adadaki fiili durumu kabul etmeyeceği kararı alındı. Çiller, toplantıdan sonra yaptığı açıklamada, ‘Kardak kayalıkları, Türkiye’nin toprak parçasıdır. Orada fiili bir durumu kabul etmeyiz. O bayrak inecek, asker çekilecek’ dedi.

30 Ocak 1996: Mehmetçik, Kardak’ta! Deniz Kuvvetleri’ne bağlı Sualtı Taarruz Timleri (SAT), sabaha karşı çok kısa süren başarılı bir operasyonla, adeta tereyağından kıl çekercesine, tek kurşun atmadan, kan dökmeden adaya çıktı ve Türk bayrağını dikti. Amerika devrede… ABD Başkanı Çiller ve Demirel’le yaptığı telefon görüşmelerinde yumuşak bir üslupla itidal tavsiye etti. Bu tavsiyeye Türk yetkililerinin cevabı, ‘Bu durumu kabul etmiyoruz’ oldu. Türkiye’nin cevabı açıktı: Yunanlılar çekilmediği takdirde, Türk askeri adadan ayrılmayacaktı. Bu kararlı tutum etkisini gösterdi ve Amerika’nın çabası sonucu Yunan askerleri sabah saat 06.00′da adayı terketmek zorunda kaldılar. 3 saat sonra da Türk askerleri adadan ayrıldı. İki ülkeyi savaşın eşiğine kadar getiren Kardak krizinin çözümü daha sonra diplomatlara bırakıldı. - Yapılan düzenlemelerle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki sınır illerinde sınır ticareti yapılabilmesi imkânı sağlandı.

1 Şubat 1996: Hazine, yılın ilk ayında ihale yöntemi ve halka arz yoluyla 524 trilyon liralık bono sattı. - Vadesinde ödenmeyen amme alacaklarına uygulanan gecikme oranı yüzde 10′dan yüzde 15′e çıkarıldı. - Bakanlar Kurulu, sosyal güvenlik kurumlarından maaş alan emeklilerden emlak vergisinin yüzde 50 indirimle yüzde 2 olarak tahsil edilmesini kararlaştırdı.

2 Şubat 1996: Halen yıllık yüzde 95 olarak uygulanan tecil faizi oranı yüzde 144′e çıkarıldı. - Ekonomik denge vergisinin ücretliler yönünden iptaline ilişkin karar, Resmi Gazete’de yayınlandı. - ‘Bauhaus Yapı Marketi’, İstanbul Kozyatağı’nda açıldı. 150 mağazasıyla Avrupa çapında yaygın olan Bauhaus’un İstanbul’daki bu mağazası 12 bin metrekarelik bir alanda 50 binden fazla ürünü toptan fiyatlarıyla satışa sunuyor. - İpana, süt dişleri için özel diş macunu ve fırçası geliştirdi. 0-6 yaş çocuklar için hazırlanan fluorid formüllü İpana, süt dişleri diş macununun meyveli tadı, ‘İpacan Sincap’ adı verilen çizgi karakterli paketiyle diş fırçalamayı eğlenceye dönüştürdüğü ifade edildi.

7 Şubat 1996: Pamuk ihracatında uygulanan 50 bin tonluk kota , 100 bin tona çıkarıldı.

8 Şubat 1996: Akaryakıt ürünlerine yüzde 5-7 arasında zam yapıldı. Zamla, süper benzinin litresi 39 bin 080 liradan 41 bin 830 liraya, normal benzinin litresi 36 bin 240 liradan 38 bin 790 liraya, 12 kg.’lık tüpgazın fiyatı 365 bin liradan 390 bin liraya yükseldi.

11 Şubat 1996: İTÜ’de üretilen ilk ağır sanayi robotu (ASR 60), Altınay İkbat Robotik ve Otomasyon AŞ tarafından Arçelik’e teslim edildi. Böylece, Türkiye’de üretilen ilk ağır sanayi robotu Arçelik’te kullanılmaya başlanacak.

12 Şubat 1996: THY’nin iç hat ücretlerine yüzde 50 zam yapıldı. Ankara-İstanbul bilet ücreti 5 milyon 300 bin lira oldu.

13 Şubat 1996: Türkiye-Türkmenistan doğalgaz anlaşması Ankara’da imzalandı. Anlaşmaya göre, Türkiye 1998 yılında 2 milyar metreküple Türkmenistan’dan doğalgaz alımına başlayacak, bu rakam 2010 yılında 15 milyar metreküpe çıkacak. Taraflar arasında bir çalışma grubu oluşturularak doğalgaz hattının hangi bölgelerden geçeceği belirlenecek.

15 Şubat 1996: Ege ekici tütün piyasası, 250 bin lira başfiyatla açıldı. Geçen yıl başfiyat 142 bin liraydı.

15 Şubat 1996: Ankara 9. İdare Mahkemesi, METAŞ’ın hisse senetlerinin bir bölümünün satışına ilişkin olarak Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun aldığı kararı iptal etti.

17 Şubat 1996: Cavit Çağlar’a ait Nergis, Yeşim ve Aksoylar Tekstil fabrikalarında çalışan 4600 işçiyi kapsayan toplu sözleşme imzalandı. İşçi ücretlerine 1996 yılı için yüzde 80 zam yapıldı. 97′nin ilk altı ayı için yüzde 30, ikinci altı ayı için de yüzde 35 zam öngörüldü.

25 Şubat 1996:Türk iş aleminin duayeni, Türkiye’de ulusal sanayinin kurucularından Vehbi Koç, 95 yaşındayken Antalya’da geçirdiği bir kalp krizi sonucu öldü. Vehbi Koç, bugün saat 16.00 sıralarında kısa bir yürüyüş yapıp, kaldığı ve sahibi olduğu Talya Oteli’ne döndükten sonra fenalaştı. Özel doktoru Faruk Turnaoğlu’nun yaptığı kalp masajı olumlu sonuç vermedi ve saat 18.15 sıralarında yaşama gözlerini yumdu. 1901 Ankara doğumlu olan Vehbi Koç’un ölümü tüm Türkiye’de büyük üzüntü yarattı. Koç Holding’in Nakkaştepe’deki genel merkezinde bayraklar yarıya indirilirken, Vehbi Koç’un 23 yıl önce kaybettiği eşi Sadberk Hanım’ın yanında toprağa verileceği açıklandı.

27 Şubat 1996: Denizlerde ve iç sularda 1 Nisan 1996-31 Mart 1997 tarihleri arasındaki avlanma döneminde uygulanacak kurallar açıklandı.

28 Şubat 1996: Anayasa Mahkemesi, PTT’nin T’sinin özelleştirilmesini öngören yasanın Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın yetkilerini düzenleyen hükümlerini iptal etti. - Borsa bileşik endeksi bir önceki güne göre 2441 puan artarak, 6673 puana yükseldi ve bir rekor kırdı. İşlem hacmi 24 trilyon 437 milyar lira olarak gerçekleşti.

29 Şubat 1996: Devlet ihalelerinde valiliklerce, Maliye Bakanlığı adına yapılacak vizelerdeki üst sınır, 10 milyar liradan 25 milyar liraya çıkarıldı. - Karadeniz ekici tütün piyasası, 260 bin lira başfiyatla açıldı.

1 Mart 1996: Avrasya Menkul Kıymetler Yatırım Ortaklığı kuruldu. Şirket portföy yöneticiliği yapıyor.

3 Mart 1996: DYP Genel Başkanı Çiller ve ANAP Genel Başkanı Yılmaz, ‘Anayol hükümetinin’ kuruluş protokolünü imzaladılar.

4 Mart 1996: Anayol protokolünün imzalanması borsaya damping etkisi yaptı. Bir günde 26 trilyon 796 milyar liralık işlem gerçekleştirildi.

5 Mart 1996: Kamu kuruluşlarına, açıktan eleman alabilmek için Devlet Personel Başkanlığı’ndan, ‘Uygun eleman bulunmadığna’ ilişkin yazının yanı sıra Maliye Bakanlığı ve Başbakanlık’tan izin alma zorunluluğu getirildi.

6 Mart 1996: Mesut Yılmaz tarafından ANAP-DYP ortaklığıyla kurulan Türkiye’nin 53. hükümeti Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel tarafından onaylandı. Çiller, hükümette görev almadı. Yeni hükümet başta iş dünyası olmak üzere toplumun çeşitli kesimlerinden olumlu tepki aldı.

7 Mart 1996: Aktif toplamları 200 milyar veya net satışları toplam 500 milyar lirayı geçen şirketlere ek mali tablo düzenleme zorunluluğu getirildi.

9 Mart 1996: Eğitim-Sen tarafından sendikal haklarını kullanabilmek amacıyla Ankara Güven Park’ta çadır kurarak oturma eylemi başlatan öğretmen polis dayağıyla karşılaştı. Eylemciler, zor kullanılarak dağıtıldı. Çıkan olaylarda ikisi ağır olmak üzere 36 kişi yaralandı, 34 kişi de gözaltına alındı. - TEKEL tarafından üretilen ve ithal edilen ürünlerin fiyatlarına ortalama yüzde 40 zam yapıldı. - Cavit Çağlar’ın sahibi olduğu Nergis Grubu, İnterbank hisselerinin yüzde 71.93′ünü satın aldı.

12 Mart 1996: ANAP-DYP koalisyon hükümeti TBMM’den güven oyu aldı. - Geçen yıl özelleştirmeden 28.86 trilyon lira gelir sağlanırken, giderlerin 25.21 trilyon lira düzeyinde gerçekleştiği açıklandı.

13 Mart 1996: Irak, İran, Suriye’ye yapılan ihracatta döviz beyan tutanağı uygulaması kaldırıldı. - Güneydoğu Anadolu tütün piyasası 240 bin lira başfiyatla açıldı.

14 Mart 1996: Akaryakıt ürünlerinin fiyatlarına yüzde 10-20 arası zam yapıldı.

15 Mart 1996: Şekerin fabrika çıkış fiyatına yüzde 30 zam yapıldı. Zamla, bir kiloluk kutu kesme şekerin fabrika çıkış fiyatı 61 bin 760 liraya, toz şekerin ise 54 bin 40 liraya çıktı.

19 Mart 1996: The Economist Grubu bünyesindeki Araştırma kuruluşu ‘The Ekonomist Intelligence (EIU)’ Türkiye’nin kredi risk puanını değiştirmedi.

20 Mart 1996: Alternatif Bank, Anadolu Grubu tarafından satın alındı.

21 Mart 1996: 1984 yılından bu yana yurtdışına çıkışta alınan 100 dolarlık Toplu Konut Fonu harcı kaldırıldı.

22 Mart 1996: İngiltere’de büyükbaş hayvanlarda deli dana hastalığının görülmesi nedeniyle bu ülkeden et ithali yasaklandı.

25 Mart 1996: İşyerlerinde kadınlarda 20, erkeklerde 25 yılını dolduran çalışanların zorunlu olarak emekli edilmesini ortadan kaldıran Başbakanlık genelgesi yayınlandı. Genelgede Sosyal Sigortalar Kurumu iştirakçisi olarak çalışanların 506 sayılı yasaya göre emekli olma koşullarını yerine getirmeleri halinde, kendi istekleri ile emekli edilmeleri, aksi uygulamalara yer verilmemesi istendi.

26 Mart 1996: Geçen yıl 35.7 milyar dolarlık ithalata karşılık, 21.6 milyar dolarlık ihracat yapıldığı açıklandı. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 60.6 olarak saptandı. Bu arada sanayi üretiminin geçen yıl yüzde 12.2 oranında arttığı açıklandı.

28 Mart 1996: Bankaların pozisyon açıkları, disponibilite kapsamına alındı.

29 Mart 1996: Çinkur’un yüzde 98.8 hissesi 14 milyon dolara Kayseri Metal Ticaret’e satıldı.

1 Nisan 1996: 1863 yılında kurulan ve Türkiye’nin en eski bankası olma özelliğini koruyan Osmanlı Bankası’na ait yüzde 99 hisseyi Garanti Bankası satın aldı.

2 Nisan 1996: Eximbank ile İş Bankası ve Akbank arasında imzalanan protokolle ilk aşamada ihracatçılara 100 milyon dolarlık ucuz finansman olanağı sağlandı. - Cezaevinde bulunan Emlakbank eski Genel Müdürü Engin Civan tahliye edildi. - TEDAŞ, elektrik kilovatsaatine yüzde 12 oranında zam yaptı. Elektriğin kilovat/saat fiyatı kalkınmada öncelikli yöreler için 4500 liraya, diğer illerdeki konut aboneleri için 5250 liraya yükseldi.

3 Nisan 1996: Deli dana hastalığı ‘bildirimi zorunlu’ hastalıklar kapsamına alındı. - Bakanlar Kurulu, 350 bin ton şeker ithaline izin verdi. Şeker ithalindeki 400 dolarlık fon kaldırıldı.

4 Nisan 1996: ‘Enerjisa Enerji Üretim AŞ’ kuruldu. 100 milyar lira sermayeli şirket elektrik üretimine 1 Ekim 1997′de başlayacaktır.

5 Nisan 1996: Ekonomi Muhabirleri Derneği İstanbul Şubesi’nin düzenlediği ayın konuğu toplantısında, İMKB Başkanı Tuncay Artun müşterilerinin hisse senetlerini çıkarları için kullanan, batan aracı kurumlarla ilgili olarak Türk finans sisteminde olduğu gibi borsada da ‘ahlâki eksikliğin’ bulunduğunu söyledi. - Sabancı Holding, dünyanın önde gelen çimento üreticilerinden Belçikalı CBR ile yarı yarıya ortaklık kurdu. Yapılan anlaşmayla CBR ile Sabancı Holding, Akçimento ve Çanakkale Çimento’da eşit nispetlerde ortak oldular. - Borsa yükselişini bugün de sürdürdü. Bileşik endeks 69 bin 834 puandan 70 bin 940 puana yükselerek, yeni bir rekor kırdı. Dolar, 71 bin 500 liradan 71 bin 400 liraya, mark 48 bin 300 liradan 48 bin 250 liraya geriledi.

7 Nisan 1996: Akaryakıt ürünlerine yüzde 15 oranında zam yapıldı.

8 Nisan 1996: AB’nin üçüncü ülkelere uyguladığı vergi oranlarında yaptığı değişikliğe paralel olarak ithalat rejimi kararında değişiklik yapıldı.

8 Nisan 1996: İMKB bileşik endeksi bugün yeni bir rekorla 70 bin 940 puandan 72 bin 86 puana yükseldi. Ve 1 dolar seviyesini aştı.

12 Nisan 1996: Götürü usulde vergilendirilen esnaf ve sanatkâra yönelik vergi indirimi yapıldı.

14 Nisan 1996: Azerbaycan’ın yüzde yüz yabancı sermayeli ilk bankası Bayraktar Holding tarafından kuruldu. ‘Baybank’ adıyla bugün Bakü’de faaliyete geçen banka, Bayraktar Topluluğu finans grubu kuruluşlarınca da desteklenecek.

16 Nisan 1996: Japon rating kuruluşu JCR, Türkiye’nin ‘BB artı’ olan kredi notunu değiştirmedi. - Türkiye’nin dış borç stokunun geçen yıl 73.3 milyar dolara yükseldiği açıklandı.

17 Nisan 1996: 1995 yılı kurumlar vergisi beyannamelerinde yatırım indirimi tutarı üzerinden yüzde 15 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması kararlaştırıldı.

18 Nisan 1996: Merkez Bankası Başkanlığı’na, halen Tütünbank Genel Müdürlüğü görevinde bulunan Gazi Erçel atandı. - Başbakan Mesut Yılmaz’ın kesin, ‘eylem yasak’ talimatına rağmen memurlar ‘ücret artışı’ talebiyle yurt çapında eylem yaptı. Eylem etkisini en fazla İstanbul’da gösterdi, tren seferleri durdu, Haydarpaşa Limanı’nda yükleme-boşaltma yapılmadı. PTT, belediye, hastane ve enerji hizmetleri de büyük ölçüde aksadı. Köprü görevlilerinin de işi yavaşlatması neticesinde uzun kuyruklar oluştu.

19 Nisan 1996: TOFAŞ’ın en büyük ve en modern entegre tesisleri Konya’da düzenlenen törenle hizmete girdi. Avrupa standartlarında bir anlayışla projelendirilen tesislerin açılışına bazı bakanlar, TOFAŞ yöneticileri ve bayiler katıldı.

24 Nisan 1996: Götürü KDV mükelleflerinin bu yıldan itibaren beyanname vermemeleri kararlaştırıldı. - Ankara 6. İdare Mahkemesi Ereğli Demir Çelik Fabrikaları’na ait olan yüzde 51.66 oranındaki kamu hissesinin özelleştirilmesine ilişkin Özelleştirme Yüksek Kurulu kararı ile ihale duyurusunun iptali istemini reddetti. Dava, Birleşik Metal İşçileri Sendikası tarafından açılmıştı. Kararda, Erdemir’in özel tekel durumunun olmadığı ve stratejik öneminin bulunmadığı belirtildi.

25 Nisan 1996: Bursa’nın Karacabey ilçesinde bir araya gelen üreticiler, hükümetin tarım politikasını eleştirip, traktör yaktı. İki saat süreyle Bursa-İzmir karayolunu kapatan üreticiler, alıcı yokluğu nedeniyle kilosu 300 liraya düşen soğanları yollara döktüler.

26 Nisan 1996: Türkiye’nin ilk üst geçit lokantası Mc Donald’s tarafından Sapanca’da açıldı. TEM otoyolu üzerinde ve İstanbul’a 100 kilometre uzaklıktaki Mc Donald’s lokantası 140 kişilik olup, karayolunun her iki tarafında da seyahat edenler için tasarlandı.

30 Nisan 1996: Kamuoyunda büyük yankı yapan ‘İSKİ skandalı’nı ortaya çıkaran, Hürriyet Gazetesi muhabiri ve köşe yazarı Yıldırım Çavlı kalp krizi sonucu 52 yaşında öldü. Yıldırım Çavlı, son olarak televizyonda ‘temiz eller’ programını hazırlıyordu ve bu programda birçok yolsuzluğu belgeleriyle ortaya koymuştu.

1 Mayıs 1996: Türk-İş, DİSK ve KESK’in birlikte düzenledikleri 1 Mayıs kutlamaları, Kadıköy’de yasadışı örgüt mensuplarının müdahale ve provakasyonları sonucu olaylı geçti. Örgüt militanları, aralarında çeşitli banka şubelerinin de bulunduğu 100′e yakın işyerini tahrip ettiler, yollarda parkedilmiş araçları yaktılar. Çıkan olaylar sırasında 3 kişi öldü, bir polis memuru militanlar tarafından linç edilmek istendi. Güçlükle bastırılan olaylardan sonra 350 kişi gözaltına alındı.

2 Mayıs 1996: ABD, Türkiye’den ithal edilen inşaat demirinde damping soruşturması açtı.

4 Mayıs 1996: Sinop’un İnceburun kesiminde yapılması düşünülen nükleer santralın yapımını engellemek amacıyla müzik şöleni eşliğinde protesto gösterisi düzenlendi. Sinop Belediyesi ve Çevre Dostları Derneği’nce düzenlenen şölen Uğur Mumcu Meydanı’nda yapıldı. Göstericiler daha sonra denize siyah çelenk bıraktı.

5 Mayıs 1996: Çaya yüzde 29 oranında zam yapıldı. 100 gramlık Kamelya çayının fiyatı 31 bin, yarım kiloluk Rize Turist çayının fiyatı 188 bin liraya yükseldi.

6 Mayıs 1996: Başbakan Mesut Yılmaz, hükümetinin yeniden yapılanma programını açıkladı. ‘6 Mayıs Paketinde’, hedeflenen yapısal refomlar da açıklandı: * Sümer Holding, Orüs, EBK, SEK ve Sivas Demir Çelik Fabrikaları’ndaki kamu hisseleri devredilecek. * Akaryakıt ürünleri, otomobiller, tütün mamulleri, alkollü içkiler ve bazı lüks tüketim mallarına ÖTV (özel tüketim vergisi) getirilecek. * İkinci konutlarda emlak vergisi bir kat artırılacak. * Belediyelere emlak vergisini yüzde 50 artırma yetkisi verilecek. * Tapu harçları makul seviyeye çekilecek. * Yeni personel rejimi hazırlanacak ve Meclis’e sevkedilecek. - Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu emekli üyesi Haluk Eczacıbaşı öldü. Haluk Eczacıbaşı, 76 yaşındaydı.

7 Mayıs 1996: Dünya Hazır Giyim Kongresi, İstanbul’da yapıldı. - Fransa’nın Türkiye’ye mali işbirliği protokolü çerçevesinde 4 proje için 300 milyon frank kredi ve özelleştirme çalışmaları için de 5 milyon frank hibe vermesine ilişkin mali işbirliği anlaşması imzalandı.

8 Mayıs 1996: Başbakanlık tarafından yayınlanan genelgeyle Ekonomik ve Sosyal Konsey’in yapısı değiştirildi. Konseyin üye sayısı 22′den 30′a çıkarılırken, kamu ve özel kesimin 15 kişiyle eşit temsil edilmesi sağlandı. Yeni düzenlemeyle özel kesimin 7 olan temsilci sayısı 15′e çıkarıldı. Bazı çevreler, bu kararın TÜSİAD’ın baskısıyla alındığını öne sürdüler.

9 Mayıs 1996: TOFAŞ yolsuzluğu nedeniyle Çiller hakkında verilen Meclis soruşturması önergesi, TBMM Genel Kurulu’nda 376 oyla kabul edildi.

11 Mayıs 1996: Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir hükümetin aldığı güvenoyuna ilişkin TBMM kararı iptal edildi. RP’nin başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesi, Çekiç Güç, OHAL ve hükümetin güven oylamasına ilişkin oylamaları iç tüzüğe aykırı olduğu gerekçesiyle iptal etti. İptal kararı ortalığı karıştırırken, TBMM Başkanı Mustafa Kalemli, ‘Kriz yoktur, Anayasa Mahkemesi kararları geriye dönük değil, ileriye matuftur’ dedi.

14 Mayıs 1996: Yaş çay alım fiyatı geçen yıla oranla yüzde yüz zamla 25 bin lira olarak açıklandı. Akmerkez, Uluslararası Alışveriş Merkezleri Konseyi tarafından düzenlenen yarışmada, 100′ü aşkın aday arasında dünyanın en iyi alışveriş merkezi seçildi. Birincilik ödülünü Las Vegas’ta düzenlenen törenle alan Akmerkez Yönetim Kurulu Başkanı Ali Dinçkök, ‘Bu başarı bizim değil, Türk insanınındır’ dedi.

16 Mayıs 1996: Kurumlar Vergisi 1995 yılı rekortmenleri açıklandı. PETKİM 7 trilyon 996 milyar lira ile birinci oldu.

18 Mayıs 1996: Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e suikast girişimi! İzmit’te Bayraktar Holding’e ait alışveriş merkezinin temel atma törenine katılan Demirel konuşurken İbrahim Gümrükçüoğlu adındaki şahıs silahını ona yöneltti. Bu sırada durumu farkeden Koruma Müdürü Şükrü Çukurlu ve halktan bir kişi, saldırganın üzerine atladı. Patlayan silahtan çıkan mermi Koruma Müdürü Şükrü Çukurlu’nun kolunu delip geçtikten sonra, Milliyet muhabiri İhsan Yılmaz’ın ayağına saplandı. Olaydan sonra yakalanan İbrahim Gümrükçüoğlu’nun aşırı dinci ve akli dengesinin bozuk olduğu öne sürüldü.

19 Mayıs 1996: Özelleştirme Yüksek Kurulu, 5 çimento fabrikasının toplam 203 milyon 990 bin dolara satışını onayladı. Elazığ, Gümüşhane, Kars, Lalapaşa ve Van çimento fabrikalarındaki kamu payları blok olarak satılacak. Alıcı firmalar, satış tutarının yüzde 50’sini peşin, yarısını da iki eşit taksitte 24 ay içinde ödeyecek. - Suna Kıraç ile eşi İnan Kıraç tarafından Antalya Kaleiçi’nde tarihi bir kilise ve konağın restore edilmesiyle yaptırılan ‘Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Enstitüsü’ hizmete girdi. Enstitü, Antalya ve yöresinin tarihi, arkeloojik ve kültürel değerlerinin araştırılması, korunması ve belgelenmesini sağlayacak.

24 Mayıs 1996: Anayasa Mahkemesi’nin PTT’nin T’sinin özelleştirilmesini öngören yasanın bazı maddelerinin iptaline ilişkin gerekçeli kararı Resmi Gazete’de yayınlandı. - Gaziantep Karkamış Barajı’nın temeli Cumhurbaşkanı Demirel ve Başbakan Mesut Yılmaz tarafından atıldı.

25 Mayıs 1996: Soruşturma önergeleri ve örtülü ödenek olayı nedeniyle ortağıyla arası açılan DYP Genel Başkanı Çiller, koalisyondan çekildiğini açıkladı ve ‘Anayol bitmiştir’ dedi. Başbakan Mesut Yılmaz ise, koalisyondan çekildiğini açıklayan Çiller’e, ‘Çekildik sözüyle hükümet bitmez. Bana ya bakanların istifasını getir ya da gensoru ver’ çağrısını yaptı. Yılmaz, Meclis’te yeni bir koalisyon modeli ortaya çıkmadan istifa etmeyeceğini de açıkladı.

26 Mayıs 1996: Bakanlar Kurulu hububat alım fiyatlarını belirledi. Ekmeklik beyaz sert buğday 18 bin 990, makarnalık Anadolu durum buğdayı 25 bin 200, beyaz arpa 14 bin 400, çavdar ve yulaf 13 bin 500, mısır 17 bin 100 liradan alınacak. Fiyatlara geçen yıla oranla yüzde 125.5-175.5 arasında artış oldu.

27 Mayıs 1996: ANAP-DYP koalisyonunun dağılma noktasına gelmesi borsayı vurdu. Endeks, 61 bin 123 puandan 58 bin 752 puana kadar düştü. - Sheraton’un iki yıl önce Türkiye’yi terketmesi üzerine Ceylan Holding ve İntercontinental’ın girişimiyle turizme kazandırılan Ceylan İntercontinental, Cumhurbaşkanı Demirel tarafından açıldı.

30 Mayıs 1996: Koç Üniversitesi’nin Rumelifeneri’ndeki yeni kampüsünün temeli Cumhurbaşkanı Demirel, Başbakan Yılmaz ve Rahmi Koç tarafından birlikte atıldı. 1999 yılında hizmete girecek olan kampüsün temel atma töreninde konuşan Demirel, ‘Keşke, Türkiye’de 50 tane, 100 tane, 150 tane daha Koç Topluluğu olsa’ dedi.

3 Haziran 1996: ‘Habitat II İnsan Yerleşimleri Konferansı’ İstanbul’da başladı. Birleşmiş Milletler Kent Zirvesi olarak adlandırılan konferansa, BM Genel Sekreteri Butros Gali, çok sayıda devlet ve hükümet başkanı, bakan ve hükümet temsilcisinin yanı sıra 5 bine yakın sivil toplum örgütü temsilcisi katılıyor.

4 Haziran 1996: TÜSİAD’ın Brüksel temsilciliği açıldı.

6 Haziran 1996: Hükümet istifa etti. Demirel, Başbakan Mesut Yılmaz başkanlığındaki 53. hükümetin istifasını kabul etti. - Marlboro ve Parliament sigaralarına yüzde 12.5-13.3 oranında zam yapıldı. Marlboro 80 bin liradan 90 bin liraya yükseldi.

7 Haziran 1996: Cumhurbaşkanı Demirel, liderlerle görüştükten sonra yeni hükümeti kurma görevini RP lideri Erbakan’a verdi.

12 Haziran 1996: Habitat II Konferansı’nda liderler zirvesi yapıldı. Zirveye Pakistan Başbakanı Benazir Butto, Küba Devlet Başkanı Fidel Castro ve İsrail Cumhurbaşkanı Weizman’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda devlet adamı katıldı.

14 Haziran 1996: Habitat II, İstanbul Olimpiyat Komitesi’nin Çırağan Sarayı’nda verdiği davetle sona erdi. 170 ülkenin delegeleri 10 günü aşan çalışmalarla, daha güvenli ve sağlıklı yerleşim birimlerinin geliştirilmesi için gerekli stratejinin ilkelerini saptadı. Delegeler, 113 sayfalık ‘Habitat Gündemi’ başlıklı bir belgeyle ‘İstanbul Deklarasyonu’nu kabul etti. Habitat’ın üçüncüsünün 20 yıl sonra gerçekleştirileceği bildirildi.

17 Haziran 1996: 1995 yılında en fazla ihracat yapan üç firmanın EGS, GSD ve Ram olduğu açıklandı. Başarılı ihracatçılar Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından ödüllendirildi.

18 Haziran 1996: Sigorta ve reasürans şirketlerinde asgari sermaye limiti 500 milyar liraya yükseltildi.

19 Haziran 1996: Tansu Çiller hakkındaki örtülü ödenek önergesi Meclis’te RP’nin desteğiyle reddedildi. 511 milletvekilinin katıldığı oylamada 264 üye red, 246 üye kabul oyu kullandı. - Dünyanın ilk sanal eylemi Türkiye’de gerçekleştirildi. Katılımın yüksek olduğu sanal mitingte binlerce kullanıcı Türk Telekom’un daha hızlı internet için harekete geçmesini istedi. Tamamen bilgisayar ortamında gerçekleşen bu ilk bilgisayar mitingini Milliyet Gazetesi yazarı Şeref Oğuz, Medya Text internetten, ekran başında yönetti.

20 Haziran 1996: Çiller’in RP ile koalisyon kurma girişimine karşı çıkan DYP Genel İdare Kurulu’nun 4 üyesi, partilerinden istifade ederek, ANAP’a geçti.

25 Haziran 1996: Türkiye’de uygulanan ‘Karayolları İyileştirme ve Trafik Güvenliği Projesi’ için Dünya Bankası’ndan sağlanan 250 milyon dolarlık krediye ilişkin anlaşma Washington’da imzalandı.

28 Haziran 1996: RP lideri Erbakan görevi aldıktan 21 gün sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin 54. hükümeti olan Refah-DYP koalisyon hükümetini kurdu. Erbakan’ın başbakanlığındaki hükümette, Çiller Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı olarak görev aldı. - Yeni hükümetin oluşması borsada olumlu etki yaptı. Endeks, 68 bin 219 puandan 70 bin 489 puana yükseldi. - Ziraat Bankası’nın, Makedonya sermayeli Komercijalna Bank ile ortak kuracağı bankaya ilişkin ön anlaşma imzalandı. - Tekstil ipliklerinin üçüncü ülkelerden ithalinde yüzde 7.5 vergi alınması kararlaştırıldı.

30 Haziran 1996: Posta çeki ve posta havalesi ile vergi ödeme uygulaması yürürlükten kaldırıldı.

3 Temmuz 1996: SPK hisselerinin tamamı nama yazılı, konu ve faaliyeti özellikle başka şirketlere iştirak etmek olan holding şirketlerini de mali kuruluş kapsamına aldı.

8 Temmuz 1996: Necmettin Erbakan Başbakanlığında kurulan 54. hükümet (DYP-RP koalisyonu) TBMM’den güven oyu aldı: 278 kabul, 265 red. DYP’den 10 milletvekili grup kararına rağmen red oyu verirken, 4 milletvekili de oylamaya katılmadı. Güvenoyu kilidini, BBP’ye mensup 7 milletvekilinin kabul oyu çözdü.

9 Temmuz 1996: Garanti Yatırım Ortaklığı kuruldu. Kuruluş Doğuş grubu içerisinde portföy işletmeciliği yapıyor.

10 Temmuz 1996: Memur ve emekli aylıklarına yılın ikinci yarısı için yüzde 50.4 ile yüzde 52.8 arasında değişen oranlarda zam yapıldı. Zammın bütçeye 125 trilyonluk yük getireceği açıklandı. Erbakan, ‘KİT zammı yapmayacağız. Bizim kaynaklarımız Allah’ın verdiği nimetleri servete çevirme kaynaklarıdır’ dedi. - Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın gazete promosyonlarına sınırlama getiren tebliği yayınlandı. - Türksat 1C uydusu sabaha karşı Fransız Guyanası’ndan uzaya fırlatıldı. Yörüngesine 8 gün sonra yerleşecek olan, Türkiye’nin ikinci uydusu, haberleşme, eğitim, bankacılık, data sistemlerinde daha iyi hizmet olanağı sağlayacak. - İşçi emeklilerinin aylıklarına ortalama yüzde 50, Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarına ise yüzde 65 ile yüzde 136 arasında değişen oranlarda zam yapıldı.

15 Temmuz 1996: 31 Aralık 1995 tarihi itibariyle 1 milyar liranın üstünde kamu borcu olan ve bu borçlarını 30 Haziran 1996 tarihine kadar ödemeyen 11 bin 511 mükellef vergi dairelerinde ilan edildi.

16 Temmuz 1996: Güney Koreli Kia marka araçların İhlas Motor ile ortak üretimine ilişkin anlaşma imzalandı. Kurulan ortaklıkta İhlas Holding’in yüzde 59, Japon Nichimen firmasının yüzde 30, Kia firmasının yüzde 15 hissesi bulunuyor.

18 Temmuz 1996: Ziraat Bankası, dekar, kilogram ve hayvan başına verilen kredi miktarlarını yüzde 50 ile yüzde 129 arasında değişen oranlarda artırdı.

23 Temmuz 1996: Merkez Bankası mevduat munzam karşılıkları ve disponibilite uygulama esaslarını basitleştirdi. İthalatın finansmanına yüzde 6 fon getirildi.

24 Temmuz 1996: ABD Ticaret Bakanlığı, Türk makarnalarına antidamping vergisi uygulamaya başladı.

25 Temmuz 1996: Akaryakıt ürünlerine yüzde 7 oranında zam yapıldı.

27 Temmuz 1996: Türkiye ile AB arasında parafe edilen Avrupa Kömür Çelik Topluluğu ürünlerinin ticareti ile ilgili serbest ticaret anlaşması Brüksel’de imzalandı.

29 Temmuz 1996: Özelleştirme İdaresi Başkanvekili Uğur Bayar görevinden alındı, yerine İsmail Karakaya getirildi. - Arçelik, 3 yıl süreli bir ortaklık anlaşmasıyla kimyasal alandaki tüm hammadde temini, planlama ve araştırma geliştirme işlerini Türk-Henkel’e bıraktı.

31 Temmuz 1996: Refahyol hükümetinin ‘1. Kaynak Paketi’ açıklandı. Başbakan Erbakan, paketle 575 trilyonluk kaynak elde edileceğini açıkladı. Paket gecekonduya af, dövizle borçlanma, bedelsiz ithalatın teşviki, lojmanların satışı, vergi tahsilatının hızlandırılması gibi hedeflerden oluşuyor. Ayrıca çalışanların maaşlarından yapılan zorunlu tasarruf kesintisi kaldırılacak, Bağ-Kur’da peşin tahsilatla ilgiliye basamak yükseltme imkânı sağlanacak. Böylece ek gelir elde edilecek. - Yeni asgari ücret geçen yıla oranla yüzde 101.1 artışla 16 yaşından büyükler için brüt 17 milyon 10 bin lira (neti 11 milyon 84 bin 62 lira) olarak belirlendi. Yeni ücret, işverenin muhalefetine karşın işçi ve hükümet yetkililerinin oyuyla kabul edildi. Asgari ücret 16 yaşından küçükler için ise brüt 14 milyon 400 bin (neti 9 milyon 452 bin 880) lira olarak saptandı. Yeni asgari ücretler 1 Ağustos’tan geçerli olacak.

1 Ağustos 1996: Dalaman Akköprü Barajı’nın yapımına başlandı. Refahyol hükümeti tarafından hazırlanan ‘Promosyon Yasası’ kabul edildi. Yasa, basına ağır ceza ve yaptırımlar getiriyor. Muhalefet, yasanın yolsuzlukları ortaya çıkaran basına ekonomik bir darbe vurmak amacıyla hazırlandığını belirtti. ANAP, DSP ve CHP’nin uygulamalar için belli bir süre tanınması istemi de Refahyol oylarıyla reddedildi.

1 Ağustos 1996: Harran İplik San. faaliyete geçti. Şanlıurfa’daki tesislerinde GAP pamuğunu işleyerek iplik üretimi yapan kuruluşun bir de çır çır atölyesi bulunuyor.

2 Ağustos 1996: Süper döviz hesabı açılabilmesi için gerekli olan asgari tutar, ABD Doları’nda 15 bin dolara, Alman Markı’nda 30 bin marka çekildi.

5 Ağustos 1996: Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, müşterek kararnamelerde başbakan ve ilgili bakanın yanı sıra Başbakan Yardımcısı’nın da imzasının bulunmasını öngören yasayı onayladı. - İTÜ ve büyük sanayicilerin önderliğinde kurulan ‘Doğu Yatırım Holding’ için katılım süresi bugün doldu. 250 dolayında işadamının holdinge ortak olduğu açıklandı. Toplam 1 trilyon 250 milyar liralık sermaye birikimi sağlandı.

6 Ağustos 1996: Fındık taban fiyatı kiloda 2 dolar olarak açıklandı.

12 Ağustos 1996: Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, promosyona sınırlama getiren yasa ile yetki yasasını bir kez daha görüşülmek üzere TBMM’ye geri gönderdi. - Türkiye ile İran arasında doğalgaz anlaşması imzalandı. Başbakan Erbakan’ın İran gezisi neticesinde İran’la 23 yıllık, toplam bedeli 23 milyar dolar olan doğalgaz anlaşması yapıldı. Anlaşmayı, Türkiye adına Enerji Bakanı Recai Kutan imzaladı. Anlaşmaya göre, Türkiye 1999 yılından itibaren yılda 3 milyon metreküp doğalgaz ithal etmeye başlayacak, bu miktar 2005 yılında 10 milyar metreküpe kadar çıkacak. Türkiye’nin ilk özel girişim şirketlerinden olan Nuri Şeker Uşak Şeker Fabrikası pancar işleme tesislerini yeniledi. 10 milyar liraya malolan modernizasyon çalışmalarıyla günlük 1600 ton olan pancar işleme kapasitesi 2050 tona çıkarıldı.

15 Ağustos 1996: Toplu Konut İdaresi, inşaat seviyesi yüzde 49 ile yüzde 94.99 arasında olan konutlara 28 milyon 350 bin lira ile 283 milyon 500 bin lira arasında değişen miktarlarda kredi açmayı kararlaştırdı.

18 Ağustos 1996: TÜSİAD’dan uyarı: Ekonomik bunalım kapıda. TÜSİAD Başbakan Erbakan’a bir mektup göndererek istikrarsızlığın en önemli nedeninin milli gelirdeki dalgalanma ve enflasyon olduğunu belirtti, ciddi önlemler alınmadığı takdirde 1994 yılında yaşanandan daha büyük bir ekonomik bunalımın kapıda beklediği uyarısını yaptı. Özelleştirme dahil, yapısal önlemlerin acilen alınması gerektiğini ifade eden mektupta, iç borçta tek taraflı bir kararın şirketleri üretim krizine sokacağı vurgulandı.

19 Ağustos 1996: Haliç Köprüsü’nde trafiği rahatlatmak amacıyla köprünün iki yanına inşa edilen yeni çelik köprüler bugün hizmete girdi.

22 Ağustos 1996: Akaryakıta yüzde 5 oranında zam yapıldı. - Türkiye’nin en büyük alt yapı yatırımlarından biri olan TAG otoyolunun Gaziantep-Narlı arasındaki 43 kilometrelik bölümü bugün ulaşıma açıldı. Karayolları tarafından inşaatı ve bir yıllık bakımı Tekfen İnşaat ve Tesisat AŞ’nin liderliğindeki Tekfen-İmpresit ortak girişimine verilen TAG Otoyolu, Trans Avrupa otoyolları (TEM) ağının en önemli kesimini oluşturuyor (Toplam 258 kilometre). - Merkez Bankası ile Alman Merkez Bankası Bundesbank arasında ‘Teknik işbirliği, yardım ve eğitim anlaşması’ imzalandı. - Yunanistan Türkiye’den bitkisel ürün ithalatını yasakladı.

28 Ağustos 1996: TBMM, çalışanlardan yapılmakta olan zorunlu tasarruf kesintilerinin kaldırılmasına ilişkin yasa teklifini kabul etti. - Bosna Hersek’e verilecek 20 milyon dolarlık hibe yardımına ilişkin anlaşma imzalandı.

29 Ağustos 1996: İzmir Ticaret Borsası Vadeli İşlemler Piyasası’nın kurulmasına ilişkin Sanayi Bakanlığı tebliği yürürlüğe girdi. - Türkiye ile Rusya arasında imzalanan protokolle Türkiye’ye TIR nakliyecileri için 8 bin belge daha verilmesi kararlaştırıldı. Bu arada Türk şoförlerinin güvenliğinin sağlanması için polis güçlerinin eğitilmesine ve kılavuz kitabı hazırlanmasına karar verildi.

4 Eylül 1996: Bankalar, 1 milyar liranın üzerinde işlem yapan müşterilerinin kimliklerini tespit ve saklamakla yükümlü olacak. Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren yönetmeliğe göre bankalar kiralık kasa hizmetleri ile tuta