1933 - 1937
1937
5 Ocak 1937: ‘Devletçilik’ ilkesi yapılan değişiklik sonucu Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun (Anayasa) 2. maddesinde yer aldı.
27 Ocak 1937: Hatay’a Birleşmiş Milletler’in gözetimi altında bağımsızlık tanındı. Karar Türkiye ve Hatay’da büyük sevinç yarattı.
8 Şubat 1937: Orman Kanunu kabul edildi.
3 Nisan 1937: Karabük Demir-Çelik Fabrikaları kuruldu. Fabrika halen KARDEMıR adıyla demir çelik üretimi gerçekleştiriyor. Fabrika 1994 yılında sembolik bir fiyata işçilere satıldı. Bu yıl da halka açıldı.
4 Nisan 1937: Ereğli Bez Fabrikası üretime başladı.
25 Mayıs 1937: Malatya Bez Fabrikası’nın temeli atıldı.
4 Haziran 1937: T.C. Ziraat Bankası Kanunu TBMM’de kabul edildi.
6 Haziran 1937: Sivas-Malatya demiryolu Çetinkaya’da birleşti.
11 Haziran 1937: Atatürk, Trabzon’da yaptığı açıklamada çiftliklerini, içindeki bütün gayrimenkulleriyle birlikte milletine bağışladığını bildirdi.
14 Haziran 1937: Tarım Bakanlığı Kuruluş kanunu kabul edildi.
1 Temmuz 1937: Toprakkale - İskenderun, Fevzipaşa - Meydanıekber demiryolları devletleştirildi.
8 Temmuz 1937: Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında Sadabat Paktı imzalandı.
9 Temmuz 1937: Ankara’da motorlu tayyarecilik okulu açıldı.
12 Ağustos 1937: Çatalağazı-Zonguldak demiryolu hattı işletmeye açıldı.
16 Ağustos 1937: Hekimhan-Çetinkaya demiryolu ulaşıma açıldı.
26 Ağustos 1937: Kozlu Kömür İşletmeleri devletleştirildi.
27 Eylül 1937: İstanbul-Edirne karayolunun Lüleburgaz’a kadar olan bölümü ulaşıma açıldı.
1 Ekim 1937: Çatalağzı-Zonguldak demiryolu ulaşıma açıldı.
9 Ekim 1937: Nazilli Basma Fabrikası Atatürk tarafından açıldı.
15 Ekim 1937: Cumhuriyet’in Türkçe yazılı ilk banknotu tedavüle çıkarıldı. II. Emisyon, birinci tertipten çıkan ilk banknot 5 lira değerinde. İngiltere’de Thomas De
25 Ekim 1937: İnönü Başbakanlıktan istifa etti. Yerine Celal Bayar atandı.
4 Kasım 1937: Kızılırmak Nehri üzerindeki ‘Çetinkaya Köprüsü’ hizmete girdi.
6 Kasım 1937: Belediyeler Bankası açıldı.
16 Kasım 1937: İran ve İran sınırlarına ulaşacak olan Diyarbakır-Cizre demiryolunun temeli atıldı.
20 Kasım 1937: Sivas-Divriği demiryolu hizmete girdi.
29 Kasım 1937: Hatay’da bağımsızlık statüsü yürürlüğe girdi.
27 Aralık 1937: Denizbank Kuruluş Kanunu kabul edildi.
1936
10 Ocak 1936: İkinci beş yıllık sanayi planı Ankara’da yapılan ‘endüstri kongresinde’ görüşülerek ilkeleri kabul edildi.
1 Şubat 1936: Osmanlı banknotlarının tedavülden çekilmesine başlandı.
25 Mart 1936: Afyon-Karakuyu demiryolu, bir gün sonra da Bozanönü-Isparta demiryolu ulaşıma açıldı.
9 Nisan 1936: İstanbul telefon şirketi devletleştirildi.
10 Nisan 1936: Türkiye, boğazların statüsünü belirlemek amacıyla ilgili devletlere nota vererek toplantıya çağırdı.
18 Nisan 1936: İzmir Kağıt Fabrikası’nda ilk kağıt üretildi.
18 Mayıs 1936: Sivas-Erzurum demiryolunun yapımına başlandı.
25 Mayıs 1936: Havayolları Devlet İşletme İdaresi, İstanbul-Ankara arasında düzenli uçak seferleri başlattı.
29 Mayıs 1936: Türkiye, boğazlar konusunu görüşmek üzere Montrö’de toplanan konferansa davet edildi.
30 Mayıs 1936: Demir İşletmeleri Genel Müdürlüğü kuruldu.
8 Haziran 1936: İşveren-işçi ilişkilerine düzenleyici hükümler getiren İş Kanunu kabul edildi.
9 Haziran 1936: Dış ticarette devlet denetimini sıkılaştıran 19/06/1930 tarih ve 1705 sayılı kanuna ek kanun kabul edildi.
10 Haziran 1936: Van Gölü’nde devletçe gemi işletilmesini öngören kanun kabul edildi.
11 Haziran 1936: Ergani Bakır İşletmesi’nin satın alınmasına dair kanun kabul edildi.
20 Temmuz 1936: Türkiye’nin İstanbul ve Çanakkale boğazları üzerindeki tüm haklarını tanıyan ve kabul eden Montrö Antlaşması imzalandı.
1 Ağustos 1936: Ankara Türk Sigorta AŞ kuruldu.
15 Ağustos 1936: Hudut ve Sahiller Genel Müdürlüğü kuruldu.
8 Eylül 1936: Ankara ve İstanbul Radyo Şirketleri devlet tarafından satın alındı.
9 Eylül 1936: İzmir Fuarı ilk kez Irak, İngiltere ve Sovyetler Birliği’nin katılımıyla uluslararası bir nitelik kazandı.
20 Eylül 1936: Malatya İplik ve Bez Fabrikası AŞ kuruldu.
28 Ekim 1936: Türkiye ile Yugoslavya arasında ticaret antlaşması imzalandı.
29 Ekim 1936: Haliç’de Unkapanı ile Azapkapı arasında kurulan Atatürk Köprüsü ulaşıma açıldı.
1 Kasım 1936: Eskiköy-Çetinkaya ve Yazıhan-Demirhan demiryolu hattı işletmeye açıldı.
3 Kasım 1936: Ankara’da Çubuk Barajı açıldı.
6 Kasım 1936: Günümüzdeki Seka’nın çekirdeğini oluşturan ‘İzmit Kağıt ve Karton Fabrikası’ hizmete girdi. Yılda 16 bin ton kağıt üretecek olan fabrika 3 milyon 300 bin liraya mal oldu. Türkiye Selüloz ve Kağıt Fabrikaları adıyla İzmit’te kurulan kuruluş, selüloz ve kağıt üretimi gerçekleştiriyor.
12 Kasım 1936: Ankara’da Birinci Küçük sanatlar ve Elişleri Kongresi toplandı.
18 Kasım 1936: Filyos-Çatalağzı demiryolu hattı işletmeye açıldı.
28 Kasım 1936: Ereğli Kömür Şirketi’nin devletçe satın alınmasına ilişkin sözleşme imzalandı.
14 Aralık 1936: İstanbul Üniversitesi’ne bağlı İktisat Fakültesi kuruldu. Hitler Almanyası’ndan kaçan Fritz Neumark, Wilhem Rupke, Gerhard Kessler, Alexander Rustov gibi ünlü bilim adamlarının ders vereceği fakülte eğitime 1937 yılında başlayacak.
1935
21 Şubat 1935: İzmir Havagazı Şirketi devletleştirildi.
18 Nisan 1935: Balkan Ülkeleri Ekonomi Konseyi Ankara’da toplantılarına başladı.
29 Nisan 1935: İstanbul-İzmir telefon hattı açıldı.
1 Mayıs 1935: Aydın demiryolu hükümetçe satın alındı.
21 Mayıs 1935: Ankara’da Tecim ve Endüstri Odaları Kurultayı açıldı.
27 Mayıs 1935: Hafta tatili Cumadan Pazara alındı. Hafta tatili ve ulusal bayramlar hakkındaki kanun yürürlüğe girdi.
14 Haziran 1935: Amortisman Sandığı Kanunu, Elektrik İşleri Etüd İdaresi Kanunu, Maden Tetkik Arama Enstitüsü Kuruluş Kanunu ve Etibank’ın kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi.
17 Haziran 1935: (Bazı kaynaklarda 6 Temmuz) Türkiye’de şeker üretimini rasyonel hale getirmek amacıyla, İş Bankası, Ziraat Bankası ve Sümerbank’ın ortaklığıyla ‘Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ’ kuruldu. 22 milyon sermayeli şirkete mevcut 4 şeker fabrikası (Alpullu, Uşak, Eskişehir, Turhal) bağlandı.
1 Temmuz 1935: Aydın demiryolu devletleştirildi.
5 Ağustos 1935: Fevzipaşa-Ergani demiryolu hizmete girdi.
20 Ağustos 1935: Keçiborlu-Kükürt Fabrikası açıldı.
23 Ağustos 1935: Nazilli Basma Fabrikası’nın temeli atıldı.
15 Eylül 1935: Ergani-Osmaniye demiryolu hattı işletmeye açıldı.
16 Eylül 1935: Kayseri Bez Fabrikası üretime başladı.
1 Ekim 1935: Çankırı-Atkaracalar demiryolu hattı işletmeye açıldı.
10 Ekim 1935: Ankara’da Fındık Kongresi toplandı.
16 Ekim 1935: İnhisarlar İdaresi (Tekel Müdürlüğü) kuruluş kanunu kabul edildi.
20 Ekim 1935: Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci nüfus sayımı yapıldı. Nüfus 16 milyon 158 bin 018 kişi olarak belirlendi.
21 Ekim 1935: Tarım Kredi Kooperatifleri Kanunu kabul edildi.
23 Ekim 1935: Etibank çalışmalarına başladı.
31 Ekim 1935: Ankara Mamak’da Kızılay’ın Zehirli Gaz Maskesi Fabrikası açıldı.
12 Kasım 1935: Irmak-Filyos demiryolu işletmeye açıldı.
22 Kasım 1935: Fevzipaşa-Diyarbekir (Diyarbakır) demiryolu ulaşıma açıldı.
26 Kasım 1935: Afyon-Isparta demiryolu ulaşıma açıldı.
28 Kasım 1935: Bursa Merinos ve Gemlik Suni İpek fabrikalarının temeli atıldı.
29 Kasım 1935: Paşabahçe Şişe Cam Fabrikası üretime başladı.
10 Aralık 1935: Zonguldak Türk Antrasit Fabrikası işletmeye açıldı.
19 Aralık 1935: Sivas-Eskiköy demiryolu işletmeye açıldı.
1934
21 Ocak 1934: Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında kredi antlaşması imzalandı.
9 Şubat 1934: Türkiye, Romanya, Yunanistan, Yugoslavya arasında Balkan Paktı imzalandı.
12 Şubat 1934: Samsun’da Yumurtacılık Kongresi toplandı.
18 Şubat 1934: İstanbul-Ankara arasında ilk düzenli uçak seferleri başladı.
1 Mart 1934: İzmir-Kasaba demiryolu devletleştirildi.
22 Mart 1934: Kazanç Vergisi Kanunu TBMM’de kabul edildi.
15 Nisan 1934: Üreticilerin sorunlarını saptamak amacıyla düzenlenen ‘2. Tütün Kongresi’ Ankara’da başladı.
27 Nisan 1934: Bandırma-Menemen-Manisa demiryolu devletleştirildi.
3 Mayıs 1934: Kayseri Uçak ve Motor Fabrikası’nda yapılan, Türk yapımı ilk uçak, Kayseri-Eskişehir arasındaki deneme uçuşunu başarıyla gerçekleştirdi.
14 Mayıs 1934: İskan Kanunu kabul edildi.
20 Mayıs 1934: Kayseri Bez Fabrikası’nın temeli atıldı.
27 Mayıs 1934: Basmane (İzmir)-Afyon demiryolu devletleştirildi.
1 Haziran 1934: Ortaköy-Bolkuş demiryolu hattı işletmeye açıldı.
2 Haziran 1934: Artırma, Eksiltme ve İhale Kanunu TBMM’de kabul edildi.
16 Haziran 1934: İlk süttozu fabrikası Bursa’da açıldı.
18 Haziran 1934: Liman işlerinin hükümetçe idaresine ilişkin kanun TBMM’de kabul edildi.
30 Haziran 1934: Demiryolu Elazığ’a ulaştı.
23 Temmuz 1934: İstanbul tramvaylarını işleten yabancı şirketin sözleşmesi devlet tarafından feshedildi.
10 Ağustos 1934: Fırat-Yolaçtı demiryolu hattı işletmeye açıldı. Yolaçtı-Elazığ demiryolu hattı işletmeye açıldı.
13 Ağustos 1934: Bakırköy Bez Fabrikası yenilenerek işletmeye açıldı.
14 Ağustos 1934: Genç Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kağıt fabrikasının temeli İzmit’te atıldı. İzmit Kağıt ve Karton Fabrikası’nın yapımı iki yıl sürecek. Paşabahçe Şişe Cam Fabrikası’nın temeli atıldı.
15 Ağustos 1934: Zonguldak sömikok (antrasit) fabrikalarının temeli atıldı. Kömür yıkama fabrikası işletmeye açıldı.
27 Ağustos 1934: Tire-Aydın demiryolu ulaşıma açıldı.Antalya demiryolu hattının temeli atıldı.
2 Eylül 1934: Kadıköy ve Üsküdar tramvayları hizmete girdi.
30 Eylül 1934: Keçiborlu Kükürt, Isparta Gülyağı fabrikaları üretime başladı. İstanbul-Diyarbakır arasında uçak seferleri başladı.
19 Ekim 1934: Turhal Şeker Fabrikası üretime başladı.
20 Kasım 1934: Konya Ereğli Bez Fabrikası’nın temeli atıldı.
18 Aralık 1934: İstanbul Rıhtım, Dok, Antrepo şirketi devlet tarafından satın alındı.
22 Aralık 1934: Tapu Kanunu kabul edildi.
1933
1 Ocak 1933: Yeni Ölçüler yasası uygulanmaya başlandı. Arşın, okka, zira gibi ölçüler tarihe karıştı.
12 Ocak 1933: Dahili İstikraz Kanunu TBMM’de kabul edildi.
3 Şubat 1933: İstanbul’la Ankara arasında deneme niteliğinde uçak seferleri yapıldı. Amerika’dan satın alınan iki King-Bird tipi yolcu uçağı İstanbul-Eskişehir-Ankara arasını 2 saat 20 dakikada aldı.
4 Şubat 1933: Eskişehir Şeker Fabrikası’nın temeli atıldı.
1 Nisan 1933: Afyon-Antalya demiryolunun inşasına ilişkin kanun TBMM’de kabul edildi.
15 Nisan 1933: Samsun-Çarşamba demiryolu hattı hükümetçe satın alındı.
22 Nisan 1933: Türkiye Cumhuriyet ile Osmanlı Duyun-u Umumiye (genel dış borçlar) İdaresi arasında imzalanan antlaşma ile Osmanlı dönemi borçlarının tasfiyesine başlandı.
27 Nisan 1933: Adana-Fevzipaşa demiryolu devletleştirildi.
2 Mayıs 1933: Niğde-Boğazköprü demiryolu (
8 Mayıs 1933: Türkiye ile Yunanistan arasında ticaret antlaşması imzalandı.
20 Mayıs 1933: Milli Savunma Bakanlığı’na bağlı olarak ‘Havayolları Devlet İşletmesi İdaresi’ kuruldu. Kuruluşun ilk bütçesi 180 bin lira, toplam personeli ise 24 kişiden oluşuyor. Türk Hava Yolları kuruldu. Kuruluş yurt içi ve dışı her türlü hava taşımacılığı yapıyor.
30 Mayıs 1933: Mevduat’ı Koruma Kanunu TBMM’de kabul edildi.
31 Mayıs 1933: İstanbul’da Darülfünun’un kaldırılmasını ve Maarif Vekaleti’nce (Milli Eğitim Bakanlığı’nca) yeni bir üniversite kurulmasını öngören kanun kabul edildi.
3 Haziran 1933: Sümerbank’ın kurulmasına ilişkin kanun TBMM’de kabul edildi.
7 Haziran 1933: Tedavüldeki madeni Osmanlı paralarının toplatılması ve bunların yerine yeni madeni paralar basılmasını öngören kanun kabul edildi.
8 Haziran 1933: Halk Bankası ve Halk Sandıkları Kanunu kabul edildi. Ödünç Para verme Kanunu TBMM’de kabul edildi.
1 Temmuz 1933: TBMM’nin kabul ettiği kanunla ‘Türkiye Seyrüsefain İdaresi’nde reorganizasyona gidildi.’ İdare Akay İdaresi (Adalar, Kadıköy, Yalova), Denizyolları Müdürlüğü (Uzak Hatlar), Fabrika ve Havuzlar Müdürlüğü olmak üzere üçe ayrıldı. Bunun yanı sıra Gemi Kurtarma AŞ kuruldu.
11 Temmuz 1933: Sümerbank resmen faaliyete geçti.
1 Eylül 1933: Denizyollarında devletçe işletme tekeli başladı.
20 Eylül 1933: Ulukışla-Kayseri demiryolu ulaşıma açıldı. Böylece Akdeniz’le Karadeniz demiryoluyla birleşti.
7 Ekim 1933: Turhal Şeker Fabrikası’nın temeli atıldı.
2 Kasım 1933: Telgraf şirketi devlete devredildi.
1 Aralık 1933: İktisat vekaletince hazırlanan ‘birinci beş yıllık sanayi planı’ başbakanlığa sunuldu.
4 Aralık 1933: Eskişehir Şeker Fabrikası kuruldu. Bölge çiftçisinin ürettiği pancarları işleyerek şeker üretimi gerçekleştiriyor.
5 Aralık 1933: Eskişehir Şeker Fabrikası üretime başladı.
